بهترین شیرین کننده برای افراد دیابتی
- Shekarban
- تغذیه دیابتی
امروزه تقریبا همه آگاهیم که قند و شیرین کنندهها برای سلامت مفید نیستند، اما وقتی صحبت از نوشیدن چای با باقلوا میشود کمتر کسی است که بتواند در برابر آن مقاومت کند. همزمان با صنعتی شدن جوامع مختلف میزان قند دریافتی افراد به میزان قابل توجهی افزایش یافته است، این موضوع ریشه در این واقعیت دارد که تقریبا تمام مواد غذایی موجود در فروشگاهها حاوی مقادیر قابلتوجهی قند هستند (فقط کافیست برچسب ارزش غذایی محصولات مختلف را مشاهده کنید). بهعنوان مثال، بر اساس پژوهشهای موجود یک فرد معمولی آمریکایی به صورت روزانه ۱۹.۵ قاشق چایخوری و یا ۸۵ گرم قند مصرف میکند (که دو برابر استاندارد توصیه شده توسط انجمن قلب آمریکا است؛ ۹ قاشق چایخوری یا 36 گرم برای مردان و ۶ قاشق یا 20 گرم قند برای زنان. همچنین توجه داشته باشید که کودکان به هیچوجه به قند بیشتری نیاز ندارند و مصرف قند کودکان نباید بیش از 12 گرم یا سه قاشق چایخوری در روز باشد).
از سوی دیگر، ممکن است روی بستهبندی یک ماده غذایی میزان قند به صورت بسیار اندک یا صفر قید شده باشد، اما احتمالا حاوی انواعی از قند با نامهای ناشناخته برای شما است. مصرف زیاد قند در طول سالهای متمادی سبب شده است که ذائقه ما به سمت مصرف مواد غذایی شیرین تغییر کند. البته باید به این موضوع توجه داشت که قند (یا همان گلوکز) یک ماده مغذی و ضروری برای بدن است، چراکه منبع اصلی تامین انرژی بدن گلوکز یا همان قند است و در نبود آن بدن با مشکل تامین انرژی مواجه میشود. بنابراین، مصرف انواع مفید قند و در آستانههای مشخص برای بدن ضروری است (فراموش نکنید که مصرف بیش از حد قند خطر اضافه وزن و چاقی و همچنین بیماریهایی مانند دیابت نوع ۲ (یا دیابت غیروابسته به انسولین)، بیماریهای قلبی و عروقی و همچنین پوسیدگی دندان را به میزان قابلتوجهی افزایش میدهد). یکی از نکات کلیدی کنترل قند مصرفی آگاهی از میزان قند محصولات غذایی پرمصرف میان ما ایرانی هاست. بر همین اساس در این نوشتار از مجله شکربان به بررسی اطلاعات مرتبط با قند محصولات غذایی و همچنین انواع مختلف شیرین کنندهها پرداخته شده است.
شاید برای شما جالب باشد که بدانید یک لیوان آب پرتقال حدود 5.5 قاشق چایخوری قند دارد. به همین دلیل مصرف میوه نسبت به آب میوه بهتر است.
قند چیست؟
قند نوعی کربوهیدرات ساده است که به عنوان منبع اصلی انرژی بدن عمل میکند. قند در مواد غذایی مختلف بهصورت طبیعی وجود دارد یا به عنوان یک افزودنی در غذاها و نوشیدنیها استفاده میشود. قندها به شکل مولکولهای سادهای تجزیه میشوند که بدن از آنها برای تولید انرژی استفاده میکند.
انواع قندها
قندها بر اساس ساختار شیمیایی و نحوه عملکرد در بدن به چند دسته تقسیم میشوند:
- قندهای ساده (مونوساکاریدها)
این قندها سادهترین شکل مولکولهای قندی هستند و به سرعت جذب بدن میشوند.
- گلوکز مهمترین نوع قند و سوخت اصلی برای سلولهای بدن، به خصوص مغز، محسوب میشود؛
- فروکتوز قندی طبیعی که بیشتر در میوهها، عسل و سبزیجات یافت میشود؛
- گالاکتوز در محصولات لبنی و ترکیبشده با گلوکز یافت میشود.
- قندهای مرکب (دیساکاریدها)
این قندها از ترکیب دو مولکول قند ساده تشکیل میشوند و برای جذب باید در بدن به اجزای سادهتر تجزیه شوند.
- ساکارز همان شکر خانگی است (ترکیب گلوکز و فروکتوز)؛
- لاکتوز قند موجود در شیر است (ترکیب گلوکز و گالاکتوز)؛
- مالتوز قند موجود در غلات و برخی نوشیدنیهاست، ترکیب دو مولکول گلوکز.
- قندهای پیچیده (پلیساکاریدها)
این قندها از زنجیرهای از قندهای ساده تشکیل شدهاند و بدن زمان بیشتری برای هضم و جذب آنها نیاز دارد.
- نشاسته در غلات، برنج و سبزیجات ریشهای مانند سیبزمینی وجود دارد؛
- گلیکوژن فرم ذخیرهای گلوکز در بدن است، عمدتا در کبد و عضلات یافت میشود (حدود دو-سوم گلوکز دریافتی در هر وعده غذایی به صورت گلیکوژن در کبد ذخیره شده و به تدریج در فاصله میان وعدههای غذایی به گلوکز تجیزه شده و وارد جریان خون میشود). برای اطلاعات بیشتر در مورد این موضوع میتوانید به مقاله «راهنمای جامع رژیم غذایی دیابت: نکات و توصیهها» مراجعه کنید.
منابع قند
قندها از دو منبع اصلی تامین میشوند:
- قند طبیعی
- میوهها (فروکتوز)؛
- سبزیجات (فروکتوز)؛
- لبنیات (لاکتوز)؛
- عسل و شیرههای طبیعی.
- قندهای افزودنی
قندهایی که به مواد غذایی یا نوشیدنیها اضافه میشوند تا طعم آنها شیرین شود. این نوع قندها معمولا در محصولات فرآوریشده مانند نوشابه و آبمیوههای صنعتی، آبنبات و شکلات و محصولات پختهشده صنعتی (کیک و کلوچه) وجود دارند.

نقش قند در بدن
قند دارای یکسری نقشهای کلیدی در بدن است، از جمله
- تولید انرژی بدن از طریق فرآیند «گلیکولیز» از گلوکز به عنوان منلع انرژی استفاده میکند که برای فعالیتهای روزانه و عملکرد سلولها ضروری است؛
- تغذیه مغز گلوکز منبع اصلی تغذیه سلولهای مغزی است؛
- ذخیره انرژی بدن، قند اضافی را در قالب گلیکوژن در کبد و عضلات ذخیره میکند و در فاصله بین وعدههای غذایی یا در شرایط گرسنگی اقدام به تجزیه مجدد آنها به گلوکز میکند.
تأثیرات قند بر سلامت
مصرف قند به میزان متعادل برای بدن ضروری است، اما مصرف بیش از حد آن میتواند مشکلات جدی ایجاد کند، از جمله
مزایای مصرف قند در حد اعتدال
- تأمین سریع انرژی؛
- حمایت از عملکرد مغز و سیستم عصبی.
معایب و خطرات مصرف زیاد قند
- دیابت مصرف زیاد قند میتواند باعث افزایش قند خون و مقاومت به انسولین شود؛
- اضافه وزن و چاقی قندهای اضافی در بدن به چربی تبدیل میشوند و میتوانند منجر به افزایش وزن شوند.
- مشکلات دهان و دندان قند میتواند باعث پوسیدگی دندانها شود؛
- بیماریهای قلبی و عروقی مصرف زیاد قند با افزایش سطح تریگلیسیرید و خطر بیماریهای قلبی و عروقی مرتبط است.

قندهای خوب و بد برای بدن
- قندهای خوب قندهای طبیعی موجود در میوهها، سبزیجات و کربوهیدراتهای پیچیده (مانند غلات کامل و حبوبات) از نوع قندهای خوب هستند. این نوع قندها شاخص گلیسمی پایینی داشته و انرژی را به تدریج آزاد میکنند.
- قندهای بد قندهای افزودنی مانند شکر سفید و شیرینیهای فرآوریشده از نوع قندهای بد هستند. این نوع قندها سریع جذب میشوند و موجب افزایش ناگهانی قند خون و سپس افت انرژی میشوند.
مدیریت مصرف قند
- کاهش مصرف قندهای افزودنی (مانند نوشیدنیهای قندی و دسرهای صنعتی)؛
- انتخاب منابع سالم قند طبیعی (میوهها، سبزیجات و غلات کامل)؛
- مطالعه برچسب مواد غذایی برای شناسایی قند اضافهشده؛
- حفظ تعادل در رژیم غذایی و مشاوره با متخصص تغذیه برای جلوگیری از مشکلات سلامتی.
قند یک ماده ضروری برای بدن است، اما نوع و میزان مصرف آن اهمیت زیادی دارد. انتخاب درست منابع قند و رعایت مصرف متعادل میتواند سلامت شما را حفظ کرده و از بیماریهای مرتبط با قند بالا جلوگیری کند.
قند پنهان چیست؟
قند پنهان به قندهایی گفته میشود که به صورت طبیعی در مواد غذایی وجود ندارد و از طریق شیرین کنندههای افزوده وارد مواد غذایی میشود. این قندها معمولا به طور طبیعی در مواد غذایی نیستند بلکه به عنوان قند افزودنی در طی فرآوری یا تولید محصول به آنها اضافه میشوند. دلیل این مخفی بودن این است که در بسیاری از محصولاتی که به ظاهر شیرین نیستند (مانند نان، سسها، غلات، یا غذاهای کنسروشده)، مقادیر قابلتوجهی قند وجود دارد.
چرا قند پنهان مهم است؟
- بسیاری از افراد بدون اینکه متوجه باشند قند بیشتری نسبت به نیاز بدنشان مصرف میکنند و این میتواند به مشکلاتی مانند اضافه وزن و چاقی، دیابت نوع ۲، بیماریهای قلبی و پوسیدگی دندان منجر شود.
- شرکتهای تولید مواد غذایی گاهی بجای اعلام واضح مقدار قند، از نامهای متعددی برای آن استفاده میکنند که شناسایی آن را سختتر میکند.
بر اساس گزارش انجمن قلب آمریکا استاندارد توصیه شده برای مصرف قند به اینصورت است:
- ۹ قاشق چایخوری یا 36 گرم برای مردان؛
- ۶ قاشق یا 20 گرم قند برای زنان؛ و
همچنین توجه داشته باشید که کودکان به هیچوجه به قند بیشتری نیاز ندارند و مصرف قند کودکان نباید بیش از 12 گرم یا سه قاشق چایخوری در روز باشد.
برخی از پر مصرفترین محصولاتی که معمولا حاوی قند پنهان هستند عبارتند از
- مواد غذایی آماده سوپها، سسها (مثل کچاپ و سس باربکیو)؛
- لبنیات طعمدار ماستهای میوهای، شیرهای طعمدار؛
- نوشیدنیهای صنعتی نوشابهها، نوشیدنیهای انرژیزا و حتی آبمیوههای بستهبندیشده؛
- نانها و غلات صبحانه بهویژه انواع شیرین یا طعمدار؛
- تنقلات و اسنکها نوشیدنیها انرژیزا و پروتئینی، بیسکویتها و چیپسها؛
- غذاهای فرآوریشده و کنسروی خوراکهای کنسرو شده و انواع پیتزای آماده.
چگونه قند پنهان را شناسایی کنیم؟
- 1. برچسب مواد غذایی را بررسی کنید جدول ارزش غذایی را نگاه کنید و به دنبال کلماتی باشید که نشاندهنده قند هستند.
- نامهای دیگر قند: شربت ذرت، مالتوز، فروکتوز، ساکارز، دکستروز، شکر قهوهای، شربتهای مالت، گلوکز.
- مقدار قند در قسمت «شکر افزودهشده» را بررسی کنید این مقدار باید کم یا صفر باشد.
- از غذاهای فرآوریشده اجتناب کنید مواد غذایی طبیعی و تازه معمولا بدون قندهای پنهان هستند.
تاثیرات مصرف قند پنهان بر سلامت
- افزایش وزن مصرف بیرویهی کالری از قندها باعث تجمع چربی در بدن میشود.
- افزایش ریسک ابتلا به دیابت مصرف طولانیمدت قند اضافی باعث افزایش خطر بیماریهای متابولیک مانند دیابت نوع 2 میشود.
- التهاب مصرف زیاد قند ممکن است منجر به التهاب مزمن ایجاد شود که جزء عوامل خطر مهم بیماریهای قلبی و عروقی است.
- آسیب به دندانها پوسیدگی دندانها با مصرف مداوم قند و شکر مرتبط است.

چگونه مصرف قند پنهان را کاهش دهیم؟
- مواد غذایی طبیعی و فرآورینشده بخورید.
- آبمیوهها و نوشیدنیهای شیرین را با آب یا چای جایگزین کنید.
- غذاهای خانگی تهیه کنید تا مقدار قند دریافتی را بهتر کنترل کنید.
- به دنبال غذاهایی با کمترین مقدار شکر افزوده باشید.
شیرین کننده چیست؟
شیرین کنندهها موادی هستند که برای ایجاد طعم شیرین در غذا و نوشیدنی استفاده میشوند. این مواد به دو دسته تقسیم میشوند:
- شیرین کنندههای طبیعی شامل شکر، عسل، استویا و زایلیتول میشود و از منابع طبیعی به دست میآید؛ و
- شیرین کنندههای مصنوعی مانند آسپارتام، سوکرالوز و ساخارین که با فرآیندهای شیمیایی تولید میشوند و معمولا کالری بسیار کمی دارند.
این مواد برای افراد دارای تشخیص دیابت، کسانی که اضافه وزن دارند یا در رژیم غذایی کمکالری هستند، مفید هستند.
شیرین کنندههای رژیمی
شیرین کنندههای رژیمی معمولا بدون کالری هستند و تأثیر کمتری بر سطح قند خون دارند. این شیرین کنندهها شامل مواد طبیعی مانند استویا، اریتریتول و زایلیتول و شیرین کنندههای مصنوعی نظیر آسپارتام و سوکرالوز میشوند. استفاده از شیرین کنندههای رژیمی میتواند به کنترل وزن، مدیریت قند خون و کاهش ریسک ابتلا به دیابت نوع 2 کمک کند. با این حال، لازم است در مصرف آنها اعتدال رعایت شود.
10 تا از بهترین شیرین کنندهها برای دیابتیها
- استویا طبیعی، بدون کالری (برای اطلاعات بیشتر راجع به استویا میتوانید به مقاله «شیرین کننده استویا:آیا جایگزین خوبی برای قند و شکر است؟» مراجعه کنید)؛
- زایلیتول الکل قندی با تأثیر کم بر قند خون. برای اطلاعات بیشتر در مورد زایلیتول میتوانید به مقاله «شیرین کننده زایلیتول: روشی برای کنترل وزن و مدیریت قند خون» مراجعه کنید؛
- اریتریتول طبیعی، کمکالری (برای اطلاعات بیشتر در مورد اریتریتول میتوانید به مقاله «شیرین کننده اریتریتول» مراجعه کنید)؛
- سوکرالوز (اسپلندا) مناسب برای پخت و پز، بدون کالری (برای اطلاعات بیشتر در مورد این شیرین کننده میتوانید به مقاله «همهچیز در مورد سکورالوز» مراجعه کنید.؛
- آسپارتام مناسب برای نوشیدنیها (برای اطلاعات بیشتر در مورد آسپارتام میتوانید به مقاله «آسپارتام چیست؟ شیرین کنندهای مفید یا سرطانزا» مراجعه کنید)؛
- لو هان گو عصاره میوه مانک، طبیعی؛
- مالتیتول الکل قندی با طعم مشابه شکر (برای آشنایی بیشتر با مالتیتول میتوانید به مقاله «مالتیتول: جایگزینی ایمن برای قند و شکر معمولی؟» مراجعه کنید)؛
- ساخارین مصنوعی، بسیار شیرین (برای آشنایی بیشتر با ساخارین میتوانید به مقاله «شیرین کننده ساخارین: اولین شیرین کننده مصنوعی جهان» مراجعه کنید)؛
- عسل طبیعی با مصرف متعادل؛
- شیره خرما طبیعی و مغذی.
منبع (کلیک کنید).
شیرین کنندههای طبیعی برای افراد دیابتی
شیرین کنندههای طبیعی مانند استویا، اریتریتول، زایلیتول، عسل و شیره خرما میتوانند جایگزین سالمی برای شکر باشند. این مواد با داشتن شاخص گلیسمی پایین و تأثیر کم بر سطح قند خون برای افراد دارای تشخیص دیابت مناسب محسوب میشوند. بهویژه استویا و زایلیتول که ، شیرین کنندههایی کمکالری هستند. البته توجه داشته باشید که مصرف زیاد این نوع شیرین کنندهها نیز دارای عوارض است و میبایست در حد اعتدال مصرف شوند.
منبع (کلیک کنید).
نکات مهم در استفاده از شیرین کنندهها برای افراد دیابتی
- استفاده از شیرین کنندههایی با شاخص گلیسمی پایین مانند استویا؛
- مطالعه برچسب ارزش غذایی محصولات برای اطمینان از نبود مواد مضر؛
- محدودسازی مصرف حتی در مورد شیرین کنندههای طبیعی؛
- مشاوره با پزشک یا متخصص تغذیه برای انتخاب مناسبترین گزینه.
منبع (کلیک کنید).
عوارض قرص شیرین کننده بدون قند
امروزه بسیاری از افراد بنا به دلایلی همچون طعم شیرین بدون کالری یا با کالری کم رو به مصرف شیرین کنندههای مصنوعی آوردهاند. نکته قابلتوجه این است که برخی از این شیرین کنندههای مصنوعی دارای مجوز سازمان غذا و دارو (FDA) نیستند و عوارض احتمالی مصرف آنها هنوز بررسی نشده است. برخی از شیرین کنندههای مصنوعی که دارای مجوز سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) هستند عبارتند از استویول، سوکرالوز، آسپارتام و آسه سولفام پتاسیم. شاید جالب باشد که بدانید که شیرینی این شیرین کنندههای مصنوعی حداقل 160 برابر شکر معمولی یا همان ساکاروز است. بجز استویول که از برگهای گیاه استویا تهیه میشود، سایر شیرین کنندههای مصنوعی با استفاده از فرآیندهای شیمیایی تولید میشوند و بدن قادر به هضم آنها نیست. این گروه از شیرین کنندهها منجر به کاهش حساسیت جوانههای چشایی نسب به شیرینی میشوند و در نتیجه در صورت مصرف زیاد آنها زبان دیگر قادر به حس دیگر انواع شیرینی (بهعنوان مثال، شیرینی میوهها) نیست. در نتیجه، ممکن است فرد دچار اعتیاد به مصرف شکر و شیرینی شود.
مصرف بیش از حد قرصهای شیرین کنندهای مصنوعی ممکن است باعث ایجاد عوارضی نظیر مشکلات گوارشی (نفخ، اسهال)، اختلال در متابولیسم بدن و حتی افزایش وزن ناشی از تغییر احساس گرسنگی شود که در ادامه رایجترین عوارض این شیرین کنندهها بررسی شده است.
تشدید احساس گرسنگی
مصرف زیاد شیرین کنندههای مصنوعی منجر به اختلال در سازوکار احساس گرسنگی در بدن میشود. این موضوع عمدتا ریشه در اختلال در درک حس شیرینی و استفاده موثر از مواد غذایی حاوی انواع مختلف شیرین کننده به علت اختلال در ترشح هورمون تنظیم کننده قند خون دارد.
مشکلات متابولیک
بر اساس شواهد پژوهشی در دسترس مصرف نوشیدنیهای حاوی شیرین کننده مصنوعی یا همان نوشیدنیهای رژیمی با افزایش خطر ابتلا به مشکلات متابولیک مانند فشارخون، قندخون و حتی اضافه وزن و چاقی مرتبط است.
حساسیت در بیماران خاص
برخی از شیرین کنندههای مصنوعی منجر به تشدید وضعیت سلامت افراد دارای بیماریهای خاص میشوند. بهعنوان مثال، اسپارتام به علت داشتن فنیل آلانین منجر به تشدید بیماری افراد مبتلا به فنیل کتونوری میشود.
سایر مشکلات رایج
مشکلاتی مانند افسردگی، سردرد، مشکلات رفتاری-شناختی، واکنشهای عصبی و تشدید بیماریهای کلیوی مزمن نیز ممکن است جزء عوارض مصرف شیرین کنندههای مصنوعی باشد. همچنین، توصیه شده است که در دوران بارداری مصرف شیرین کنندههای مصنوعی متوقف شود، چراکه با افزایش ریسک زایمان زودرس و همچنین افزایش احتمال تودههای مختلف سرطانی مرتبط است.
منابع (کلیک (1 و 2) کنید).
8 نظر
[…] دارای تشخیص دیابت مناسب هستند میتوانید به مقاله «بهترین شیرین کننده برای افراد دیابتی» مراجعه […]
[…] مورد انواع مختلف شیرین کنندهها میتوانید به مقاله «بهترین شیرین کننده برای افراد دیابتی» مراجعه […]
[…] مورد انواع مختلف شیرین کنندهها میتوانید به مقاله «بهترین شیرین کننده برای افراد دیابتی» مراجعه […]
[…] یکی از شیرین کنندههای مصنوعی پرکاربرد است که به دلیل طعم شیرین، کالری بسیار پایین و […]
[…] این موضوع سبب شده است که طعم سوکرالوز در مقایسه با دیگر انواع شیرین کنندهها دلنشینتر باشد. سوکرالوز از منظر شیمیایی به نحوی […]
[…] (Saccharin) به عنوان یک شیرین کننده غیرمغذی یا شیرین کننده مصنوعی یکی از قدیمیترین شیرین کنندههای مصنوعی است که بیش […]
[…] بیشتر با شیرین کنندههای مصنوعی میتوانید به مقاله «بهترین شیرین کننده برای افراد دیابتی» مراجعه […]
[…] ۵۰ گرم) تقریبا ۲۲۰ کالری دارد. البته در صورتی که از شیرین کننده استفاده شده باشد، کالری آن به میزان بیشتری افزایش […]