نفروپاتی کلیه چیست؟ علائم هشداردهنده، مراحل پیشرفت و روش‌های درمان

نفروپاتی یا آسیب کلیه یکی از مهم‌ترین و در عین حال خاموش‌ترین بیماری‌های کلیوی است که به‌ویژه در افراد دارای تشخیص دیابت نوع ۲ و دیابت نوع ۱ شیوع بالایی دارد. نفروپاتی زمانی رخ می‌دهد که رگ‌های ظریف کلیه‌ها به‌تدریج آسیب می‌بینند و توانایی آنها در تصفیه مواد زائد از خون کاهش پیدا می‌کند؛ فرآیندی که اغلب در مراحل اولیه بدون علامت است، اما اگر به‌موقع تشخیص داده نشود می‌تواند به نارسایی کلیه، افزایش کراتینین، دفع پروتئین در ادرار و حتی دیالیز منجر شود. به همین دلیل نفروپاتی دیابتی یکی از اصلی‌ترین علل نارسایی کلیه مزمن در سراسر جهان محسوب می‌شود و کنترل زودهنگام آن نقش حیاتی در حفظ سلامت کلیه‌ها دارد.
در بسیاری از افراد دارای تشخیص دیابت نفروپاتی اولین‌بار با میکروآلبومینوری یا افزایش خفیف پروتئین در ادرار شناسایی می‌شود؛ مرحله‌ای که هنوز فرصت درمان و جلوگیری از پیشرفت بیماری وجود دارد. فشار خون بالا، قند خون کنترل‌نشده، سابقه طولانی دیابت، چربی خون و مصرف برخی داروها از عوامل تشدیدکننده نفروپاتی هستند که می‌توانند سرعت تخریب کلیه‌ها را افزایش دهند. آگاهی از علائم هشداردهنده، مراحل نفروپاتی کلیه و ارتباط مستقیم آن با دیابت، به افراد کمک می‌کند تا پیش از رسیدن به مراحل پیشرفته، مسیر درمان و پیشگیری را به‌درستی انتخاب کنند.
در این نوشتار از مجله شکربان به‌صورت علمی و قابل‌فهم بررسی می‌کنیم که نفروپاتی چیست، چرا در افراد دارای تشخیص دیابت شایع‌تر است، چگونه تشخیص داده می‌شود، چه مراحلی دارد و آیا امکان درمان یا توقف پیشرفت آن وجود دارد. اگر به‌دنبال شناخت دقیق نفروپاتی دیابتی، روش‌های پیشگیری از آسیب کلیه و راه‌های حفظ عملکرد کلیه‌ها هستید، این راهنما به شما کمک می‌کند با آگاهی بیشتر، از یکی از جدی‌ترین عوارض دیابت جلوگیری کنید.

نفروپاتی دیابتی چیست؟

نفروپاتی دیابتی چیست؟

نفروپاتی دیابتی یکی از شایع‌ترین و جدی‌ترین عوارض مزمن دیابت است که به‌دلیل آسیب تدریجی عروق ظریف کلیه‌ها در اثر بالا بودن طولانی‌مدت قند خون ایجاد می‌شود. در این بیماری عملکرد طبیعی کلیه‌ها که وظیفه تصفیه مواد زائد و تنظیم مایعات بدن را بر عهده دارند به ‌مرور کاهش پیدا می‌کند و کلیه‌ها قادر نخواهند بود خون را به‌درستی تصفیه کنند. نفروپاتی دیابتی هم در افراد دارای تشخیص دیابت نوع ۱ و هم در دیابت نوع ۲ مشاهده می‌شود و یکی از مهم‌ترین علل نارسایی مزمن کلیه و نیاز به دیالیز در سراسر جهان به شمار می‌رود.
در مراحل اولیه، نفروپاتی دیابتی معمولا بدون علامت مشخص است و بسیاری از افراد سال‌ها از وجود آن بی‌اطلاع می‌مانند. اولین نشانه قابل تشخیص اغلب افزایش دفع پروتئین (آلبومین) در ادرار است که با آزمایش میکروآلبومینوری شناسایی می‌شود. با پیشرفت بیماری علائمی مانند تورم پاها و صورت، افزایش فشار خون، خستگی، تهوع، کاهش اشتها و بالا رفتن کراتینین خون ظاهر می‌شوند که نشان‌دهنده کاهش جدی عملکرد کلیه‌ها هستند. کنترل‌نشدن قند خون، فشار خون بالا، سابقه طولانی دیابت، چربی خون بالا و مصرف برخی داروها از مهم‌ترین عوامل تشدیدکننده نفروپاتی دیابتی محسوب می‌شوند.
نفروپاتی دیابتی یک بیماری پیشرونده است، اما تشخیص زودهنگام آن می‌تواند روند پیشرفت را به‌صورت قابل‌توجهی کند یا حتی متوقف کند. کنترل دقیق قند خون و شاخص‌هایی مانند HbA1c، تنظیم فشار خون، کاهش مصرف نمک، اصلاح سبک زندگی و استفاده از داروهای محافظ کلیه نقش کلیدی در درمان نفروپاتی دیابتی دارند. هرچه بیماری در مراحل ابتدایی شناسایی شود، احتمال جلوگیری از نارسایی کلیه و حفظ عملکرد طبیعی کلیه‌ها بیشتر خواهد بود.
درک صحیح اینکه نفروپاتی دیابتی چیست و چرا به‌عنوان یکی از خطرناک‌ترین عوارض دیابت شناخته می‌شود، به افراد دارای تشخیص دیابت کمک می‌کند اهمیت پیگیری منظم آزمایش‌های کلیوی و کنترل طولانی‌مدت دیابت را جدی بگیرند. آگاهی، تشخیص به‌موقع و درمان هدفمند، سه عامل اصلی برای پیشگیری از آسیب دائمی کلیه‌ها در افراد دیابتی هستند.

مراحل نفروپاتی کلیه

نفروپاتی کلیه یک بیماری پیشرونده است که طی چند مرحله مشخص پیشرفت می‌کند و هرچه تشخیص آن زودتر انجام شود، امکان کنترل و جلوگیری از نارسایی کلیه بیشتر خواهد بود. پزشکان مراحل نفروپاتی را بر اساس میزان آسیب کلیه، سطح دفع آلبومین در ادرار و نرخ فیلتراسیون گلومرولی (eGFR) دسته‌بندی می‌کنند.
در مرحله اول نفروپاتی کلیه عملکرد کلیه‌ها از نظر آزمایشگاهی ممکن است طبیعی یا حتی بیش‌فعال به نظر برسد، اما آسیب‌های میکروسکوپی در عروق ظریف کلیه آغاز شده است. در این مرحله معمولا هیچ علامت بالینی وجود ندارد و بیمار احساس مشکل خاصی نمی‌کند، اما قند خون بالا به‌تدریج به بافت کلیه آسیب می‌زند.
در مرحله دوم نفروپاتی، کاهش خفیف عملکرد کلیه‌ها آغاز می‌شود، اما هنوز آزمایش‌های روتین ممکن است طبیعی گزارش شوند. فشار خون معمولا شروع به افزایش می‌کند و کلیه‌ها حساس‌تر می‌شوند، بااین وجود، بیشتر بیماران همچنان بدون علامت هستند.
در مرحله سوم که نفروپاتی اولیه یا میکروآلبومینوری نام دارد، اولین نشانه قابل‌تشخیص بیماری ظاهر می‌شود. در این مرحله مقدار کمی آلبومین وارد ادرار می‌شود که با آزمایش تخصصی قابل اندازه‌گیری است. این مرحله مهم‌ترین زمان برای تشخیص و درمان نفروپاتی است، زیرا با کنترل دقیق قند خون، فشار خون و مصرف داروهای محافظ کلیه می‌توان روند بیماری را متوقف یا کند کرد.
در مرحله چهارم نفروپاتی یا ماکروآلبومینوری، میزان دفع پروتئین در ادرار به‌طور قابل توجهی افزایش می‌یابد و عملکرد کلیه‌ها به‌وضوح کاهش پیدا می‌کند. علائمی مانند تورم پاها و صورت، افزایش فشار خون، خستگی و بالا رفتن کراتینین خون ممکن است ظاهر شوند. در این مرحله، خطر پیشرفت به سمت نارسایی کلیه زیاد است.
در مرحله پنجم که نارسایی پیشرفته یا مرحله انتهایی بیماری کلیه محسوب می‌شود، کلیه‌ها تقریبا توانایی خود را برای تصفیه خون از دست می‌دهند. در این مرحله بیمار معمولا به دیالیز یا پیوند کلیه نیاز پیدا می‌کند و علائمی مانند تهوع، کاهش اشتها، ضعف شدید و تجمع شدید مایعات در بدن دیده می‌شود.
درک مراحل نفروپاتی کلیه به افراد دارای تشخیص دیابت کمک می‌کند اهمیت انجام منظم آزمایش ادرار، کراتینین و eGFR را جدی بگیرند. تشخیص نفروپاتی در مراحل ابتدایی، کلید اصلی پیشگیری از نارسایی کلیه و حفظ عملکرد کلیه‌ها در بلندمدت است.

نفروپاتی کلیه از کدام مرحله خطرناک است؟ 

بسیاری از بیماران می‌پرسند نفروپاتی کلیه از چه زمانی خطرناک می‌شود. پاسخ علمی این است که نفروپاتی از مرحله سوم به بعد وارد فاز خطر می‌شود. در مرحله سوم که با نام میکروآلبومینوری شناخته می‌شود، هنوز علائم واضحی وجود ندارد، اما آسیب کلیه آغاز شده و اگر درمان نشود، به مراحل غیرقابل بازگشت می‌رسد.
در مرحله چهارم نفروپاتی، خطر نارسایی کلیه به‌طور جدی افزایش می‌یابد و کاهش eGFR، افزایش کراتینین و تورم اندام‌ها ظاهر می‌شود. مرحله پنجم خطرناک‌ترین مرحله نفروپاتی کلیه است، زیرا کلیه‌ها دیگر قادر به تصفیه خون نیستند و بیمار معمولا به دیالیز یا پیوند کلیه نیاز پیدا می‌کند.
کته مهم این است که اگر نفروپاتی در مرحله سوم تشخیص داده شود، با کنترل قند خون، فشار خون و مصرف داروهای محافظ کلیه، می‌توان از رسیدن به مراحل خطرناک جلوگیری کرد.

چه کسانی بیشتر در معرض نفروپاتی هستند؟

نفروپاتی کلیه یکی از بیماری‌های خاموش اما بسیار مهم است که معمولا در اثر آسیب تدریجی به کلیه‌ها ایجاد می‌شود و برخی افراد بیش از دیگران در معرض ابتلا به آن قرار دارند. در راس این گروه‌ها، افراد دارای تشخیص دیابت نوع ۱ و دیابت نوع ۲ قرار می‌گیرند. بالا بودن قند خون به‌صورت طولانی‌مدت باعث تخریب عروق ظریف کلیه می‌شود و اگر دیابت به ‌درستی کنترل نشود، احتمال بروز نفروپاتی دیابتی به‌طور چشمگیری افزایش پیدا می‌کند. هرچه مدت ابتلا به دیابت بیشتر باشد، خطر آسیب کلیوی نیز بالاتر می‌رود.
یکی دیگر از گروه‌های پرخطر، افرادی هستند که به فشار خون بالا مبتلا هستند. پرفشاری خون کنترل‌نشده فشار زیادی بر واحدهای تصفیه‌کننده کلیه وارد می‌کند و به مرور زمان باعث کاهش عملکرد کلیه‌ها می‌شود. در افرادی که هم‌زمان دچار دیابت و فشار خون بالا هستند، خطر نفروپاتی چند برابر می‌شود و این ترکیب یکی از جدی‌ترین عوامل نارسایی کلیه به شمار می‌رود.
افرادی که سابقه خانوادگی بیماری کلیوی دارند نیز باید توجه ویژه‌ای به سلامت کلیه‌های خود داشته باشند. عوامل ژنتیکی می‌توانند حساسیت کلیه‌ها را نسبت به آسیب افزایش دهند، به‌ویژه اگر این افراد سبک زندگی ناسالم، اضافه‌وزن یا بیماری‌هایی مانند دیابت و فشار خون داشته باشند. همچنین افراد دچار چاقی، اضافه‌وزن و چربی احشایی بالا به دلیل افزایش مقاومت به انسولین و التهاب مزمن بدن، بیشتر در معرض نفروپاتی قرار می‌گیرند.
از دیگر عوامل مهم خطر، می‌توان به چربی خون بالا اشاره کرد؛ افزایش کلسترول بد (یا همان LDL) و تری‌ گلیسرید باعث آسیب به دیواره عروق کلیه و اختلال در خون‌رسانی مناسب به بافت کلیوی می‌شود. در کنار آن، مصرف طولانی‌مدت و خودسرانه بعضی داروها مانند مسکن‌های غیراستروئیدی (ایبوپروفن، دیکلوفناک و ناپروکسن) بدون نظر پزشک نقش مهمی در ایجاد یا تشدید نفروپاتی دارد.
افراد سیگاری نیز نسبت به افراد غیرسیگاری در معرض خطر بالاتری قرار دارند، زیرا سیگار باعث کاهش جریان خون کلیه و تسریع روند تخریب بافت کلیوی می‌شود. همچنین افرادی که نمک زیادی مصرف می‌کنند، آب کافی نمی‌نوشند یا فعالیت بدنی کمی دارند، فشار بیشتری به کلیه‌های خود وارد می‌کنند و احتمال ابتلا به نفروپاتی در آنها افزایش می‌یابد.
در نهایت، سالمندان به‌صورت طبیعی بیشتر در معرض نفروپاتی هستند؛ چراکه با افزایش سن، عملکرد کلیه‌ها به‌تدریج کاهش می‌یابد و اثر عوامل مخرب مانند دیابت، فشار خون بالا و مصرف داروها شدیدتر می‌شود. به همین دلیل، بررسی منظم آزمایش‌های کلیوی در این گروه سنی اهمیت بسیار بالایی دارد.
به‌طور کلی، افرادی که دیابت دارند، فشار خون بالایی را تجربه می‌کنند، سابقه خانوادگی بیماری کلیوی دارند یا سبک زندگی ناسالمی دارند، باید نفروپاتی را یک خطر جدی در نظر بگیرند. تشخیص زودهنگام، کنترل قند و فشار خون، اصلاح سبک زندگی و پیگیری منظم آزمایش‌های کلیوی می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری از نفروپاتی و جلوگیری از نارسایی کلیه ایفا کند.

آیا نفروپاتی قابل درمان است؟

نفروپاتی کلیه یک بیماری پیشرونده است و امکان درمان آن به زمان تشخیص و شدت آسیب کلیه بستگی دارد. در صورتی که نفروپاتی در مراحل اولیه شناسایی شود، می‌توان با درمان مناسب جلوی پیشرفت بیماری را گرفت و حتی در برخی موارد آسیب کلیه را تا حدی برگشت‌پذیر کرد. اما در مراحل پیشرفته، هدف درمان بیشتر کند کردن روند تخریب کلیه و جلوگیری از رسیدن به نارسایی کلیه است.
در نفروپاتی خفیف و اولیه، کنترل دقیق قند خون در افراد دارای تشخیص دیابت تنظیم فشار خون (به‌ویژه با داروهای محافظ کلیه مانند مهارکننده‌های ACE یا ARB)، اصلاح سبک زندگی و کاهش مصرف نمک می‌تواند باعث کاهش آلبومینوری و حفظ عملکرد کلیه شود. در این مرحله، بسیاری از بیماران سال‌ها بدون بدتر شدن بیماری زندگی طبیعی دارند.
در مراحل میانی نفروپاتی، درمان دیگر باعث بازگشت کامل کلیه به حالت طبیعی نمی‌شود، اما می‌تواند سرعت پیشرفت بیماری را به‌طور قابل‌توجهی کاهش دهد. استفاده از داروهای جدید محافظ کلیه، کنترل چربی خون، کاهش وزن، ترک سیگار و پایش منظم عملکرد کلیه نقش حیاتی دارند.
اما در مراحل پیشرفته نفروپاتی و نارسایی کلیه، آسیب وارده معمولا برگشت‌ناپذیر است. در این شرایط درمان‌ها با هدف جلوگیری از عوارض، آماده‌سازی برای دیالیز یا پیوند کلیه و حفظ کیفیت زندگی بیمار انجام می‌شود. دیالیز و پیوند کلیه درمان نفروپاتی محسوب نمی‌شوند، بلکه جایگزین عملکرد از دست‌رفته کلیه هستند.
به‌طور خلاصه، نفروپاتی اگر زود تشخیص داده شود قابل کنترل و مهار است، اما اگر دیر تشخیص داده شود، درمان قطعی برای آن وجود ندارد. بنابراین مهم‌ترین عامل در درمان نفروپاتی، تشخیص زودهنگام، پیگیری منظم آزمایش‌ها و کنترل دقیق عوامل خطر مانند دیابت و فشار خون بالا است.

آیا نفروپاتی قابل درمان است؟

نفروپاتی کلیه در مراحل اولیه قابل کنترل و تا حدی قابل بازگشت است، اما در مراحل پیشرفته معمولاً درمان قطعی ندارد. اگر بیماری زود تشخیص داده شود و عواملی مانند قند خون بالا، فشار خون بالا و چربی خون به‌خوبی کنترل شوند، می‌توان روند پیشرفت نفروپاتی را متوقف یا بسیار کند کرد و عملکرد کلیه را برای سال‌ها حفظ نمود.
در مراحل خفیف نفروپاتی، کنترل دقیق دیابت، تنظیم فشار خون و اصلاح سبک زندگی می‌تواند از آسیب بیشتر کلیه جلوگیری کند. اما در مراحل پیشرفته، آسیب کلیوی معمولا برگشت‌ناپذیر است و درمان‌ها با هدف جلوگیری از نارسایی کلیه، کاهش عوارض و در صورت نیاز آماده‌سازی برای دیالیز یا پیوند کلیه انجام می‌شوند.
به‌طور کلی، تشخیص زودهنگام مهم‌ترین عامل در مهار نفروپاتی است و هرچه درمان دیرتر شروع شود، احتمال بهبود کاهش می‌یابد.

آسیب کلیه در دیابت (نفروپاتی دیابتی) چیست؟

آسیب کلیه در دیابت که به آن نفروپاتی دیابتی گفته می‌شود، یکی از شایع‌ترین و خطرناک‌ترین عوارض دیابت نوع ۱ و دیابت نوع ۲ است. در این وضعیت قند خون بالا به‌مرور به رگ‌های ظریف کلیه آسیب می‌زند و توانایی کلیه برای تصفیه خون و دفع مواد زائد کاهش می‌یابد. اگر این آسیب به‌موقع تشخیص داده نشود، می‌تواند به نارسایی کلیه و نیاز به دیالیز یا پیوند کلیه منجر شود.

دیابت چگونه باعث آسیب کلیه می‌شود؟

قند خون بالا باعث ضخیم شدن دیواره مویرگ‌های کلیه و افزایش فشار داخل گلومرول‌ها می‌شود. این فرآیند به‌تدریج فیلترهای کلیه را تخریب کرده و موجب نشت پروتئین (آلبومین) به داخل ادرار می‌شود. همزمان، فشار خون بالا که در بسیاری از افراد دیابتی وجود دارد، آسیب کلیوی را تشدید می‌کند.
به‌طور خلاصه:

  • قند خون بالا → تخریب رگ‌های کلیه
  • فشار خون بالا → تسریع پیشرفت آسیب کلیوی
  • دفع پروتئین در ادرار → اولین نشانه آسیب کلیه

علائم آسیب کلیه در دیابت
در مراحل اولیه، آسیب کلیه معمولا بی‌علامت است. با پیشرفت بیماری، علائم زیر ممکن است ظاهر شوند:

  • تورم پاها، مچ پا یا اطراف چشم؛
  • خستگی مزمن و کاهش تمرکز؛
  • افزایش فشار خون؛
  • کاهش حجم ادرار یا کف‌آلود شدن ادرار؛
  • تهوع، بی‌اشتهایی و ضعف عمومی در مراحل پیشرفته.

📌 به همین دلیل، انجام آزمایش‌های منظم برای افراد دارای تشخیص دیابت بسیار مهم است.

مراحل آسیب کلیه در دیابت

آسیب کلیه در دیابت به‌طور کلی در ۵ مرحله پیشرفت می‌کند:

  1. افزایش عملکرد کلیه بدون علامت؛
  2. دفع مقدار کم آلبومین در ادرار (میکروآلبومینوری)؛
  3. افزایش دفع پروتئین (ماکروآلبومینوری)؛
  4. کاهش عملکرد کلیه (GFR ↓)؛
  5. نارسایی پیشرفته کلیه (نیاز به دیالیز یا پیوند).

✅ تشخیص در مراحل ۲ و ۳ بهترین فرصت برای کنترل و مهار بیماری است.

چه کسانی بیشتر در معرض آسیب کلیه دیابتی هستند؟

  • افراد با سابقه طولانی دیابت؛
  • کسانی که قند خون یا فشار خون کنترل‌نشده دارند؛
  • افراد دارای اضافه‌وزن یا چربی احشایی بالا؛
  • مصرف‌کنندگان سیگار؛
  • کسانی که سابقه خانوادگی بیماری کلیه دارند.

آیا آسیب کلیه در دیابت قابل درمان است؟

آسیب کلیه دیابتی در مراحل اولیه قابل کنترل و کندشدنی است، اما در مراحل پیشرفته معمولا برگشت‌پذیر نیست. کنترل دقیق قند خون، کاهش فشار خون، اصلاح تغذیه و مصرف داروهای محافظ کلیه می‌تواند از پیشرفت بیماری جلوگیری کند و کیفیت زندگی بیمار را حفظ نماید.
پیشگیری از آسیب کلیه در دیابت
برای جلوگیری از آسیب کلیه:

  • قند خون را در محدوده هدف نگه دارید؛
  • فشار خون را کنترل کنید؛
  • سالانه آزمایش میکروآلبومین ادرار انجام دهید؛
  • مصرف نمک را محدود کنید؛
  • تحرک بدنی منظم داشته باشید؛
  • سیگار نکشید.

پروتئین در ادرار که از نظر پزشکی به آن پروتئینوری گفته می‌شود، یکی از مهم‌ترین نشانه‌های آسیب کلیه به‌ویژه در افراد دارای تشخیص دیابت است. در حالت طبیعی، کلیه‌ها هنگام تصفیه خون اجازه عبور پروتئین‌ها را نمی‌دهند و این مواد ارزشمند در بدن حفظ می‌شوند. اما زمانی که فیلترهای ظریف کلیه دچار آسیب می‌شوند، بخشی از پروتئین‌ها وارد ادرار می‌گردند و در آزمایش قابل شناسایی هستند.
وجود پروتئین در ادرار معمولا در مراحل اولیه هیچ علامت مشخصی ایجاد نمی‌کند و به همین دلیل بسیاری از بیماران از آن بی‌خبر می‌مانند. با پیشرفت آسیب کلیه، ممکن است ادرار حالت کف‌آلود پیدا کند یا ورم در پاها، مچ پا، صورت و اطراف چشم‌ها ظاهر شود. این تورم به دلیل از دست رفتن پروتئین و تجمع مایع در بافت‌های بدن رخ می‌دهد.
در افراد دارای تشخیص دیابت شایع‌ترین علت پروتئین در ادرار نفروپاتی دیابتی است. قند خون بالا به مرور زمان به رگ‌های خونی کوچک کلیه آسیب می‌زند و باعث نشت پروتئین، به‌ویژه آلبومین، به داخل ادرار می‌شود. در مراحل ابتدایی این فرایند، مقدار پروتئین دفع‌شده کم است و به آن میکروآلبومینوری گفته می‌شود که بهترین زمان برای تشخیص زودهنگام و جلوگیری از پیشرفت بیماری است.
تشخیص پروتئین در ادرار از طریق آزمایش ادرار ساده یا آزمایش نسبت آلبومین به کراتینین انجام می‌شود. این آزمایش‌ها به پزشک کمک می‌کنند شدت آسیب کلیه را ارزیابی کرده و روند بیماری را تحت نظر بگیرد. در بسیاری از موارد، با کنترل دقیق قند خون، تنظیم فشار خون، اصلاح رژیم غذایی و مصرف داروهای محافظ کلیه می‌توان میزان پروتئین در ادرار را کاهش داد و از بدتر شدن عملکرد کلیه جلوگیری کرد.
پروتئین در ادرار یک علامت هشدار جدی است که نباید نادیده گرفته شود. تشخیص زودهنگام و پیگیری منظم می‌تواند از پیشرفت آسیب کلیه جلوگیری کند و احتمال رسیدن به نارسایی کلیه را به‌طور قابل‌توجهی کاهش دهد. به همین دلیل به همه افراد دارای تشخیص دیابت توصیه می‌شود حتی در صورت نداشتن علامت به‌صورت منظم آزمایش ادرار انجام دهند.

ساختار کلیه

کلیه‌ها دو اندام لوبیایی‌ شکل هستند که در دو طرف ستون فقرات و کمی پایین‌تر از دنده‌ها قرار گرفته‌اند. وظیفه اصلی آنها تصفیه خون و دفع مواد زائد از بدن است، اما برای انجام این کار ساختار منظم و دقیقی دارند که هر بخش نقش مشخصی را ایفا می‌کند.
هر کلیه از بیرون توسط یک پوشش نازک محافظ احاطه شده است. درست زیر این لایه بخش قشری کلیه قرار دارد که قسمت روشن‌تر کلیه به حساب می‌آید. بیشتر واحدهای تصفیه‌ کننده کلیه در همین ناحیه قرار دارند و کار اصلی پالایش خون در این قسمت انجام می‌شود.
در عمق کلیه، بخش مغزی قرار دارد که تیره‌تر است و به‌صورت نوارها یا هرم‌هایی منظم دیده می‌شود. این بخش وظیفه تغلیظ ادرار و تنظیم آب و املاح بدن را بر عهده دارد. ادراری که در این قسمت ساخته می‌شود، به تدریج به سمت مرکز کلیه هدایت می‌شود.
کوچک‌ترین و مهم‌ترین واحد عملکردی کلیه، نفرون نام دارد. هر کلیه حدود یک میلیون نفرون دارد. هر نفرون مانند یک صافی بسیار ظریف عمل می‌کند که ابتدا خون را تصفیه می‌کند، سپس مواد مفید را دوباره به بدن برمی‌گرداند و در نهایت مواد زائد و آب اضافی را به شکل ادرار دفع می‌کند.
ادراری که توسط نفرون‌ها ساخته می‌شود ابتدا وارد فضاهای کوچکی به نام کالیس می‌شود و سپس به حفره مرکزی کلیه که لگنچه نام دارد می‌ریزد. لگنچه مانند یک قیف عمل می‌کند و ادرار را جمع‌آوری کرده و به لوله‌ای به نام حالب می‌فرستد. حالب‌ها ادرار را از کلیه به مثانه منتقل می‌کنند تا در آنجا ذخیره شود.
در مجموع می‌توان گفت کلیه‌ها مجموعه‌ای از صافی‌های بسیار دقیق هستند که با همکاری قشر، مغز، نفرون‌ها و مسیرهای جمع‌آوری ادرار، خون را پاک‌سازی می‌کنند و تعادل آب، نمک و مواد شیمیایی بدن را حفظ می‌نمایند. این ساختار منظم باعث می‌شود کلیه‌ها بتوانند بدون احساس شدن، شبانه‌روز کار کنند و سلامت بدن را حفظ کنند.

کلیه‌ها برای سلامت و بقای ما بسیار حیاتی هستند.  بدون عملکرد صحیح کلیه‌ها، مواد زائد و سموم در بدن تجمع پیدا می‌کنند، تعادل آب و الکترولیت‌ها به هم می‌خورد، فشار خون تنظیم نمی‌شود، کم‌خونی ایجاد می‌شود و بسیاری از عملکردهای حیاتی دیگر مختل می‌شوند.  نارسایی کلیه یک بیماری جدی و تهدیدکننده زندگی است که در صورت عدم درمان، می‌تواند منجر به مرگ شود.

سلامت کلیه‌ها و مشکلات رایج

حفظ سلامت کلیه‌ها بسیار مهم است. برخی از مشکلات رایج کلیوی عبارتند از:

  • بیماری مزمن کلیوی (CKD) کاهش تدریجی عملکرد کلیه در طول زمان. دیابت و فشار خون بالا از علل اصلی CKD هستند؛
  • سنگ کلیه تشکیل رسوبات سخت در کلیه‌ها که می‌توانند باعث درد شدید شود؛
  • عفونت‌های کلیوی (پیلونفریت) عفونت باکتریایی کلیه‌ها؛
  • نفروپاتی (که در ادامه در مورد آن صحبت کردیم) انواع مختلف آسیب به کلیه‌ها ناشی از بیماری‌های مختلف؛
  • نارسایی کلیه حاد (AKI) از دست دادن ناگهانی و سریع عملکرد کلیه.

نفروپاتی دیابتییک نوع بیماری کلیوی است که در اثر دیابت ایجاد می‌شود. به زبان ساده، وقتی فرد دارای تشخیص دیابت باشد و قند خون وی برای مدت طولانی بالا باشد، قند اضافی می‌تواند به کلیه‌ها آسیب برساند. کلیه‌ها وظیفه تصفیه خون و خارج کردن مواد زائد از بدن را دارند. نفروپاتی دیابتی به مرور زمان باعث می‌شود که کلیه‌ها به درستی کار نکنند و در نهایت ممکن است منجر به نارسایی کلیه شود.

انواع نفروپاتی

انواع مختلفی از نفروپاتی وجود دارد که هر کدام به دلایل متفاوتی ایجاد می‌شوند و مکانیسم‌های آسیب‌زای مختلفی دارند. به طور کلی، نفروپاتی به معنای آسیب یا بیماری کلیوی است.  در اینجا به برخی از انواع مهم نفروپاتی اشاره می‌کنم:

  1. نفروپاتی دیابتی (Diabetic Nephropathy) شایع‌ترین نوع نفروپاتی است. این نوع نفروپاتی ناشی از دیابت طولانی مدت و کنترل نشده است.

مکانیسم   قند خون بالا به رگ‌های خونی کوچک در کلیه‌ها آسیب می‌رساند، به‌ویژه گلومرول‌ها (واحدهای تصفیه خون در کلیه). این آسیب باعث نشت پروتئین به ادرار و کاهش عملکرد کلیه می‌شود؛
علل   دیابت نوع 1 و نوع 2؛
تشخیص   آزمایش ادرار برای پروتئین (آلبومینوری)، آزمایش خون برای GFR، سابقه دیابت.
درمان  کنترل قند خون، کنترل فشار خون، داروهای محافظت کننده کلیه (ACEI/ARB)، تغییرات رژیم غذایی.

  1. نفروپاتی گلومرولی (Glomerular Nephropathy) یا گلومرولونفریت

آسیب به گلومرول‌ها   این دسته از نفروپاتی‌ها به‌طور خاص گلومرول‌های کلیه را تحت تاثیر قرار می‌دهد. گلومرول‌ها فیلترهای اصلی کلیه هستند که خون را تصفیه می‌کنند. گلومرولونفریت‌ها می‌توانند ناشی از بیماری‌های مختلفی باشند، از جمله:

  • بیماری‌های خودایمنی مانند لوپوس اریتماتوز سیستمیک (SLE)، نفریت لوپوسی، گلومرولونفریت پس از عفونت استرپتوکوکی (پس استرپتوکوکی)؛
  • عفونت‌ها برخی عفونت‌ها می‌توانند منجر به گلومرولونفریت شوند (مانند هپاتیت B و C و HIV)؛
  • بیماری‌های ارثی سندرم آلپورت.
  • بیماری‌های ایدیوپاتیک در بسیاری از موارد علت دقیق گلومرولونفریت مشخص نیست (ایدیوپاتیک).

انواع مهم گلومرولونفریت

  • گلومرولونفریت غشایی (Membranous Glomerulonephritis) ضخیم شدن غشاء گلومرولی؛
  • گلومرولونفریت با تغییرات مینیمال شایع‌ترین علت سندرم نفروتیک در کودکان است؛
  • گلومرولونفریت فوکال سگمنتال اسکلروز (Focal Segmental Glomerulosclerosis – FSGS) اسکار در بخش‌هایی از گلومرول‌ها.
  • گلومرولونفریت IgA (بیماری برگر) رسوب ایمونوگلوبولین A در گلومرول‌ها؛
  • گلومرولونفریت مزمن پرولیفراتیو (Membranoproliferative Glomerulonephritis – MPGN) تکثیر سلولی و ضخیم شدن غشاء گلومرولی.

علائم  پروتئینوری (پروتئین در ادرار)، هماچوری (خون در ادرار)، ادم (تورم)، فشار خون بالا، کاهش عملکرد کلیه؛
تشخیص  آزمایش ادرار، آزمایش خون، بیوپسی کلیه برای تعیین نوع دقیق گلومرولونفریت؛
درمان  بسته به نوع و علت گلومرولونفریت، درمان‌ها متفاوت هستند و ممکن است شامل داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی (کورتیکواستروئیدها، سیکلوفسفامید و غیره)، داروهای کاهش دهنده فشار خون (ACEI/ARB)، داروهای دیورتیک و مدیریت بیماری زمینه‌ای باشد.

  1. نفروپاتی توبولواینترستیشیال (Tubulointerstitial Nephropathy)یا نفریت بینابینی

آسیب به توبول‌ها و بافت بینابینی کلیه   این نوع نفروپاتی بر توبول‌های کلیه (لوله هایی که مواد را از خون بازجذب می‌کنند و مواد زائد را دفع می‌کنند) و بافت بینابینی اطراف آنها تأثیر می‌گذارد.
علل
مصرف برخی داروها   بسیاری از داروها می‌توانند باعث نفریت بینابینی شوند، مانند آنتی‌بیوتیک‌ها (پنی‌سیلین‌ها، سولفونامیدها)، داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی (NSAIDs)، مهارکننده‌های پمپ پروتون  (PPIs)؛
عفونت‌ها  عفونت‌های باکتریایی (پیلونفریت)، ویروسی (سیتومگالوویروس، ویروس BK) و قارچی؛
بیماری‌های خودایمنی  سارکوئیدوز، سندرم شوگرن؛
سموم  فلزات سنگین، گیاهان دارویی خاص؛
بیماری‌های متابولیک  هایپرکلسمی، هایپراوریسمی؛
علل ناشناخته  نفریت بینابینی ایدیوپاتیک.
انواع نفریت بینابینی

  • نفریت بینابینی حاد شروع ناگهانی، اغلب ناشی از داروها یا عفونت‌ها؛
  • نفریت بینابینی مزمن پیشرفت تدریجی، ممکن است ناشی از علل طولانی مدت باشد.

علائم  تب، راش پوستی (در نفریت بینابینی حاد ناشی از دارو)، درد پهلو، تغییر در حجم ادرار، پروتئینوری خفیف تا متوسط، هماچوری، نارسایی کلیه حاد یا مزمن.
تشخیص  آزمایش ادرار، آزمایش خون، سابقه پزشکی و دارویی، بیوپسی کلیه در موارد مشکوک؛
درمان  حذف عامل مسبب (قطع داروی عامل، درمان عفونت)، کورتیکواستروئیدها در برخی موارد نفریت بینابینی حاد ناشی از دارو، درمان بیماری زمینه‌ای، حمایت‌های کلیوی.

علل نفروپاتی دیابتی

 4.نفروپاتی عروقی (Vascular Nephropathy) یا نفرواسکلروز

آسیب به رگ‌های خونی کلیه   این نوع نفروپاتی ناشی از مشکلات عروق خونی کلیه است.
علل

  • فشار خون بالا  فشار خون بالا مزمن (نفرواسکلروز هیپرتانسیو) می‌تواند به رگ‌های خونی کوچک کلیه آسیب برساند و باعث تصلب شرایین و کاهش جریان خون به کلیه‌ها شود؛
  • تصلب شرایین (آترواسکلروز) تجمع پلاک در دیواره شریان‌های کلیوی (استنوز شریان کلیوی) می‌تواند جریان خون به کلیه‌ها را محدود کند؛
  • واسکولیت التهاب عروق خونی، مانند پلی آرتریت ندوزا، گرانولوماتوز وگنر؛
  • ترومبوآمبولی کلیوی انسداد رگ‌های خونی کلیوی توسط لخته خون.

انواع نفروپاتی عروقی

  • نفرواسکلروز خوش‌خیم آسیب تدریجی به رگ‌های خونی کوچک کلیه در اثر فشار خون بالا مزمن؛
  • نفرواسکلروز بدخیم آسیب شدید و سریع به رگ‌های خونی کلیه در اثر فشار خون بسیار بالا؛
  • استنوز شریان کلیوی تنگی شریان‌های کلیوی که جریان خون را کاهش می‌دهد.

علائم  فشار خون بالا (به خصوص در استنوز شریان کلیوی)، پروتئینوری (معمولا خفیف)، کاهش عملکرد کلیه، در نفرواسکلروز بدخیم ممکن است نارسایی کلیه سریع رخ دهد.
تشخیص  آزمایش خون و ادرار، سونوگرافی داپلر کلیه، آنژیوگرافی کلیوی (CT آنژیوگرافی یا MR آنژیوگرافی) برای بررسی عروق کلیوی، بیوپسی کلیه در موارد خاص.
درمان  کنترل فشار خون، داروهای ضد پلاکت یا ضد انعقاد (در صورت لزوم)، آنژیوپلاستی یا جراحی برای استنوز شریان کلیوی، مدیریت بیماری زمینه‌ای.

  1. نفروپاتی ارثی (Hereditary Nephropathy)

بیماری‌های کلیوی ژنتیکی    این دسته شامل بیماری‌های کلیوی است که به دلیل نقص‌های ژنتیکی به ارث می‌رسند.

انواع مهم

  • بیماری کلیه پلی‌کیستیک اتوزوم غالب (Autosomal Dominant Polycystic Kidney Disease – ADPKD) تشکیل کیست‌های متعدد در کلیه‌ها که به تدریج عملکرد کلیه را مختل می‌کنند.
  • سندرم آلپورت یک بیماری ارثی که بر کلاژن نوع IV تأثیر می‌گذارد و باعث گلومرولونفریت، ناشنوایی و مشکلات چشمی می‌شود؛
  • بیماری فابری یک اختلال ذخیره‌ای لیزوزومی که باعث تجمع گلیکواسفنگولیپیدها در سلول‌های کلیه و سایر اندام‌ها می‌شود.

علائم  بسته به نوع بیماری ارثی، علائم متفاوت است، اما ممکن است شامل کیست‌های کلیوی، پروتئینوری، هماچوری، فشار خون بالا، نارسایی کلیه، ناشنوایی، مشکلات چشمی بشود.
تشخیص  سابقه خانوادگی، آزمایش ژنتیک، تصویربرداری کلیه (سونوگرافی، CT اسکن، MRI، بیوپسی کلیه)؛
درمان  درمان حمایتی، کنترل فشار خون، مدیریت عوارض، در ADPKD داروهای خاصی برای کند کردن رشد کیست‌ها در دسترس است، در نارسایی کلیه پیشرفته دیالیز یا پیوند کلیه.

انواع نفروپاتی

سایر انواع نفروپاتی

  • نفروپاتی ناشی از بارداری (Nephropathy of Pregnancy) تغییرات کلیوی و عوارض کلیوی مرتبط با بارداری، مانند پره‌اکلامپسی؛
  • نفروپاتی ناشی از سموم (Toxic Nephropathy) آسیب کلیوی ناشی از قرار گرفتن در معرض سموم محیطی یا شغلی؛
  • نفروپاتی ناشی از میلوم مولتیپل (Myeloma Cast Nephropathy) آسیب کلیوی در اثر رسوب زنجیره‌های سبک ایمونوگلوبولین در توبول‌های کلیوی در بیماران مبتلا به میلوم مولتیپل.

نفروپاتی یک اصطلاح کلی برای بیماری کلیوی است و انواع مختلفی دارد. تشخیص نوع دقیق نفروپاتی برای تعیین علت، پیش‌آگهی و درمان مناسب بسیار مهم است. اگر علائم بیماری کلیوی را تجربه می‌کنید، مهم است که به پزشک مراجعه کنید تا تشخیص دقیق و درمان مناسب را دریافت کنید.

علائم نفروپاتی دیابتی

نفروپاتی دیابتی در مراحل اولیه ممکن است علائم و نشانه‌های کمی داشته باشد. با پیشرفت آسیب کلیوی، علائم و نشانه‌ها شروع به ظاهر شدن می‌کنند. علائم و نشانه‌های نفروپاتی دیابتی ممکن است شامل موارد زیر بشود:

  • بدتر شدن کنترل فشار خون؛
  • وجود پروتئین در ادرار (پروتئینوری
  • اِدِم (تورم) پاها، مچ پا، دست‌ها یا چشم‌ها؛
  • افزایش دفعات ادرار؛
  • کاهش نیاز به انسولین یا داروهای دیابت؛
  • گیجی؛
  • تنگی نفس؛
  • از دست دادن اشتها؛
  • تهوع و استفراغ؛
  • خارش مداوم.

علل نفروپاتی دیابتی

نفروپاتی دیابتی ناشی از بیماری دیابت است. با گذشت زمان، دیابت کنترل نشده به آرامی به کلیه‌های شما آسیب می‌رساند. قند خون بالا (هایپرگلیسمی) می‌تواند به رگ‌های خونی خوشه‌ای در کلیه‌های شما آسیب برساند که خون را فیلتر می‌کنند. آسیب باعث می‌شود کلیه‌ها کمتر کارآمد عمل کنند و در نهایت از کار بیفتند.

عوامل خطر نفروپاتی دیابتی

هر کسی که دیابت دارد در معرض خطر نفروپاتی دیابتی است. با این حال، عوامل زیر خطر را افزایش می‌دهند:

  • کنترل ضعیف قند خون مدیریت ضعیف دیابت خطر تمام عوارض دیابت، از جمله نفروپاتی دیابتی را افزایش می‌دهد؛
  • فشار خون بالا دیابت و فشار خون بالا هر دو به کلیه‌های شما آسیب می‌رسانند؛
  • مصرف دخانیات مصرف دخانیات می‌تواند به کلیه‌ها آسیب برساند و پیشرفت بیماری کلیوی را تسریع کند؛
  • نژاد در مقایسه با سفیدپوستان، افراد آفریقایی-آمریکایی، آمریکایی‌های بومی و اسپانیایی‌تبارها بیشتر در معرض خطر ابتلا به نفروپاتی دیابتی هستند؛
  • سابقه خانوادگی بیماری کلیوی اگر در خانواده شما سابقه بیماری کلیوی وجود داشته باشد، بیشتر در معرض خطر ابتلا به نفروپاتی دیابتی هستید.
عوارض نفروپاتی

عوارض نفروپاتی دیابتی

عوارض نفروپاتی دیابتی ممکن است به تدریج در طی ماه‌ها یا سال‌ها ایجاد شود. عوارض ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • احتباس مایعات که می‌تواند باعث تورم در بازوها، پاها یا ریه‌ها، و همچنین فشار خون بالا شود؛
  • افزایش سطح پتاسیم در خون شما (هیپرکالمی)؛
  • بیماری قلبی و عروقی؛
  • آسیب به رگ‌های خونی شبکیه (رتینوپاتی)؛
  • کم خونی؛
  • نوروپاتی دیابتی (آسیب عصبی)؛
  • نارسایی کلیه که در مرحله نهایی بیماری کلیوی رخ می‌دهد. نارسایی کلیه زمانی رخ می‌دهد که کلیه‌ها عملکرد خود را از دست می‌دهند و در نهایت نیاز به دیالیز یا پیوند کلیه دارید.

پیشگیری از نفروپاتی دیابتی
اقدامات زیر برای کمک به پیشگیری یا به تاخیر انداختن نفروپاتی دیابتی مفید می‌باشد.
دیابت خود را مدیریت کنید  مدیریت قند خون بخش کلیدی پیشگیری از نفروپاتی دیابتی است؛
فشار خون خود را مدیریت کنید  فشار خون بالا می‌تواند به کلیه‌های شما آسیب برساند. با پزشک خود در مورد فشار خون هدف و راه‌های رسیدن به آن صحبت کنید. ممکن است نیاز به تغییر سبک زندگی یا داروها داشته باشید؛
سطح پروتئین رژیم غذایی خود را کاهش دهید  این موضوع ممکن است به حفظ عملکرد کلیه کمک کند. با این حال، قبل از ایجاد تغییرات در رژیم غذایی خود، با پزشک یا متخصص تغذیه خود صحبت کنید؛
ترک سیگار  سیگار کشیدن می‌تواند به کلیه‌های شما آسیب برساند و مشکلات کلیوی را بدتر کند. اگر سیگار می‌کشید و ترک کردن برایتان سخت است، با پزشک خود در مورد استراتژی‌های کمک به ترک سیگار صحبت کنید.

نفروپاتی فشار خون

نفروپاتی فشار خون به نوعی از آسیب کلیه گفته می‌شود که در اثر بالا بودن طولانی‌مدت فشار خون ایجاد می‌شود. کلیه‌ها برای تصفیه خون به شبکه‌ای از رگ‌های بسیار ظریف وابسته‌اند و وقتی فشار خون برای مدت زیادی بالا باشد، این رگ‌ها تحت فشار مداوم قرار می‌گیرند. نتیجه این فشار تدریجی، ضخیم و سفت شدن دیواره رگ‌ها و کاهش خون‌رسانی به بافت کلیه است. با گذشت زمان، واحدهای تصفیه‌کننده کلیه یعنی نفرون‌ها آسیب می‌بینند و قدرت کلیه برای پاک‌سازی خون کاهش پیدا می‌کند.
در مراحل ابتدایی نفروپاتی ناشی از فشار خون معمولا هیچ علامت واضحی وجود ندارد و فرد احساس بیماری نمی‌کند. به همین دلیل بسیاری از بیماران سال‌ها متوجه آسیب کلیوی خود نمی‌شوند. اولین علامت قابل تشخیص اغلب در آزمایش‌ها دیده می‌شود و آن وجود مقدار کمی پروتئین در ادرار است. به‌ تدریج با پیشرفت بیماری ممکن است ادرار حالت کف‌آلود پیدا کند، ورم در پاها، مچ پا یا صورت ایجاد شود، خستگی افزایش یابد و کنترل فشار خون سخت‌تر از قبل شود.
فشار خون بالا و کلیه‌ها روی یکدیگر اثر دوطرفه دارند. از یک طرف فشار خون بالا به کلیه آسیب می‌زند و از طرف دیگر کلیه آسیب‌دیده نمی‌تواند فشار خون را به ‌درستی تنظیم کند. همین موضوع باعث می‌شود فشار خون باز هم بالاتر برود و آسیب کلیوی شدیدتر شود. این چرخه اگر متوقف نشود، می‌تواند در نهایت به نارسایی مزمن کلیه منجر شود.
تشخیص نفروپاتی فشار خون معمولا با آزمایش ساده ادرار برای بررسی پروتئین، آزمایش خون برای سنجش کراتینین و محاسبه عملکرد کلیه و اندازه‌گیری منظم فشار خون انجام می‌شود. در مراحل پیشرفته‌تر ممکن است در تصویربرداری، اندازه کلیه‌ها نسبت به حالت طبیعی کوچک‌تر دیده شود که نشانه آسیب طولانی‌مدت است.
نفروپاتی فشار خون معمولا قابل برگشت کامل نیست، اما اگر زود تشخیص داده شود، می‌توان روند پیشرفت آن را به‌طور قابل‌توجهی کند کرد. مهم‌ترین اصل درمان، کنترل دقیق و مداوم فشار خون است. برخی داروهای فشار خون علاوه‌بر کاهش عدد فشار، نقش محافظتی برای کلیه‌ها دارند و می‌توانند میزان پروتئین در ادرار را کاهش دهند. در کنار دارو، اصلاح سبک زندگی مثل کاهش مصرف نمک، کنترل وزن، فعالیت بدنی منظم و پرهیز از مصرف خودسرانه مسکن‌ها تأثیر زیادی در حفظ سلامت کلیه دارد.
در مجموع، نفروپاتی فشار خون یک بیماری خاموش اما جدی است. اگر فشار خون به ‌موقع و درست کنترل شود، می‌توان سال‌ها از عملکرد کلیه‌ها محافظت کرد و احتمال رسیدن به نارسایی کلیه و نیاز به دیالیز را به حداقل رساند. رسیدگی زودهنگام به فشار خون، در واقع یکی از بهترین راه‌های پیشگیری از بیماری‌های کلیوی است.

نفروپاتی iga

نفروپاتی IgA که به آن بیماری برگر هم گفته می‌شود، یکی از شایع‌ترین بیماری‌های التهابی کلیه در دنیاست. این بیماری زمانی رخ می‌دهد که نوعی پادتن به نام IgA به‌طور غیرطبیعی در فیلترهای کلیه رسوب می‌کند و باعث التهاب و آسیب تدریجی آنها می‌شود. این آسیب معمولا به ‌آرامی پیش می‌رود و ممکن است سال‌ها بدون علامت جدی باقی بماند.
در نفروپاتی IgA، دستگاه ایمنی بدن به‌درستی عمل نمی‌کند و IgA هایی با ساختار غیرطبیعی تولید می‌شود. این IgA ها به جای اینکه از بدن دفع شوند، در واحدهای تصفیه‌کننده کلیه تجمع پیدا می‌کنند. نتیجه این تجمع، التهاب گلومرول‌ها و کاهش تدریجی توان کلیه در تصفیه خون است.
شایع‌ترین علامت این بیماری وجود خون در ادرار است. گاهی این خون با چشم دیده می‌شود و ادرار به رنگ چای یا نوشابه درمی‌آید و گاهی فقط در آزمایش مشخص می‌شود. پروتئین در ادرار یکی دیگر از یافته‌های مهم است که هرچه مقدار آن بیشتر باشد، خطر پیشرفت بیماری بالاتر می‌رود. برخی بیماران دچار ورم پا یا صورت، افزایش فشار خون و خستگی می‌شوند، اما بسیاری از افراد سال‌ها هیچ علامت واضحی ندارند.
نفروپاتی IgA اغلب در نوجوانان و جوانان تشخیص داده می‌شود و در مردان شایع‌تر از زنان است. در بعضی بیماران، علائم کلیوی پس از عفونت‌های تنفسی یا گلودرد ظاهر می‌شود، به‌طوری که فرد چند روز بعد از سرماخوردگی یا آنفلوآنزا متوجه تغییر رنگ ادرار می‌شود.
تشخیص قطعی نفروپاتی IgA معمولا با نمونه‌برداری از کلیه انجام می‌شود. در آزمایش‌های اولیه، خون و پروتئین در ادرار دیده می‌شود، اما اثبات رسوب IgA در کلیه فقط با بیوپسی امکان‌پذیر است. آزمایش خون معمولا برای بررسی عملکرد کلیه و رد سایر بیماری‌ها انجام می‌شود.
روند بیماری در افراد مختلف بسیار متفاوت است. در برخی بیماران، بیماری خفیف باقی می‌ماند و سال‌ها بدون مشکل جدی ادامه پیدا می‌کند. در برخی دیگر، به ‌تدریج عملکرد کلیه کاهش می‌یابد و ممکن است به نارسایی مزمن کلیه برسد. عواملی مانند پروتئینوری شدید، فشار خون بالا و کاهش عملکرد کلیه در زمان تشخیص، پیش‌آگهی را بدتر می‌کنند.
درمان نفروپاتی IgA بستگی به شدت بیماری دارد. در موارد خفیف، تمرکز اصلی بر محافظت از کلیه‌هاست؛ یعنی کنترل دقیق فشار خون، کاهش پروتئین در ادرار و اصلاح سبک زندگی. اگر التهاب شدید باشد یا بیماری به سرعت پیشرفت کند ممکن است از داروهای کاهنده التهاب و سرکوب‌کننده سیستم ایمنی استفاده شود. هدف اصلی درمان، کند کردن روند آسیب کلیه و پیشگیری از نارسایی است.
به‌طور کلی نفروپاتی IgA بیماری‌ای مزمن و گاه خاموش است. پیگیری منظم با آزمایش ادرار و خون، کنترل فشار خون و توجه به علائم هشدار می‌تواند نقش مهمی در حفظ عملکرد کلیه و جلوگیری از پیشرفت بیماری داشته باشد.

 

بروزرسانی: 1404/10/13
منابع:

https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/diabetes/diabetic-nephropathy-kidney-disease#:~:text=Nephropathy%20is%20the%20deterioration%20of,stage%20renal%20disease%2C%20or%20ESRD.
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/diabetic-nephropathy/symptoms-causes/syc-20354556

https://www.news-medical.net/health/What-is-Nephropathy.aspx

https://www.nhs.uk/conditions/kidney-disease/symptoms/

Shekarban وب‌سایت

‫52 نظر

  • […] بالا نیز می‌تواند عوارض گوناگونی داشته باشد، از جمله نفروپاتی (آسیب به کلیه‌ها)، نوروپاتی (آسیب به سیستم عصبی بدن)، […]

  • […] دارای عوارض گوناگونی است که مهم‌ترین آنها عبارتند از نفروپاتی (آسیب به کلیه‌ها)، نوروپاتی (آسیب به سیستم عصبی بدن)، […]

  • […] است تا از عوارض بلندمدت دیابت مانند آسیب به کلیه‌ها (نفروپاتی)، چشم‌ها (ریتنوپاتی)، اعصاب (نوروپاتی)، زخم پای دیابتی […]

  • […] از جمله آسیب به عروق خونی، اعصاب (نوروپاتی)، کلیه‌ها (نفروپاتی)، چشم‌ها (رتیوپاتی)، زخم پای دیابتی و غیره. بنابراین […]

  • […] (نوروپاتی)، رگ‌ها و ارگان‌های بدن، به‌ویژه کلیه‌ها (نفروپاتی) و چشم (رتینوپاتی)، آسیب به پاها (معروف به زخم پای […]

  • […] مشکلات کلیوی که می‌تواند به نارسایی کلیه منجر شود (معروف به نفروپاتی)؛ […]

  • […] از جمله آسیب به عروق خونی، اعصاب (نوروپاتی)، کلیه‌ها (نفروپاتی)، چشم‌ها (رتیوپاتی)، زخم پای دیابتی، اختلالات جنسی […]

  • […] عوارض مختلفی همراه باشد، از جمله آسیب به کلیه‌ها (یا نفروپاتی)، آسیب به سیستم عصبی (یا نوروپاتی) و غیره. بنابراین، این […]

  • […] (نوروپاتی)، آسیب به چشم‌ها (رتینوپاتی) و مشکلات کلیوی (نفروپاتی) حیاتی است. رژیم غذایی یکی از مهم‌ترین عوامل در مدیریت […]

  • […] مختلفی از نفروپاتی وجود دارد، اما شایع‌ترین نوع آن «نفروپاتی دیابتی» است. نفروپاتی دیابتی یک عارضه جدی دیابت است که در اثر […]

  • […] بیماری‌های قلبی، آسیب عصبی (نوروپاتی)، آسیب کلیوی (نفروپاتی) و آسیب به چشم‌ها (رتینوپاتی) بسیار مهم است. یکی از […]

  • […] نفروپاتی دیابتی (آسیب به کلیه‌ها) شایع‌ترین دلیل نارسایی کلیه در بزرگسالان است؛ […]

  • […] از جمله بیماری‌های قلبی-عروقی، آسیب‌های کلیوی (نفروپاتی)، نوروپاتی و مشکلات بینایی (رتینوپاتی) است. در سال‌های […]

  • […] مانند بیماری‌های قلبی عروقی، آسیب کلیوی (نفروپاتی)، مشکلات عصبی (نوروپاتی)، آسیب به بینایی (رتینوپاتی) و […]

  • […] معرض خطر بالاتری برای ابتلا به بیماری‌های قلبی-عروقی، نفروپاتی (آسیب کلیوی)، رتینوپاتی (آسیب چشمی) و نوروپاتی (آسیب […]

  • […] با تشدید برخی عوارض دیابت مانند مشکلات کلیوی (نفروپاتی)، آسیب به شبکیه (رتینوپاتی) و بیماری‌های قلبی عروقی در […]

  • […] از جمله بیماری‌های قلبی و عروقی، آسیب به کلیه‌ها (نفروپاتی دیابتی)، آسیب به اعصاب (نوروپاتی دیابتی)، مشکلات […]

  • […] کند و به عوارض بلندمدت دیابت (مانند مشکلات کلیوی (نفروپاتی)، چشمی (رتینوپاتی) و عصبی(نوروپاتی)) دامن […]

  • […] مصرفی، وجود عوارض جانبی دیابت (مانند مشکلات کلیوی (نفروپاتی)، چشمی (رتینوپاتی)، یا بیماری قلبی) و آمادگی بدنی شما […]

  • […] حیات در بلندمدت گردد، از جمله آسیب به کلیه‌ها (نفروپاتی)، چشم‌ها (رتینوپاتی)، سیستم عصبی (نوروپاتی)، زخم پای […]

  • […] متعددی در بخش عمده بدن شود، از جمله آسیب به کلیه‌ها (نفروپاتی)، آسیب به چشم‌ها (رتینوپاتی)، آسیب به سیستم عصبی […]

  • […] دیابت مانند بیماری‌های قلبی-عروقی، مشکلات کلیوی (نفروپاتی)، آسیب به چشم‌ها (رتینوپاتی) و آسیب‌های عصبی […]

  • […] ناکارآمد قند خون، خطر عوارض دیابت (مانند آسیب کلیوی (نفروپاتی)، آسیب به سیستم عصبی (نوروپاتی)، آسیب به چشم‌ها […]

  • […] ریسک عوارض طولانی‌مدت دیابت مانند آسیب کلیوی (نفروپاتی)، چشمی (رتینوپاتی) و قلبی، در کنار رژیم غذایی و […]

  • […] به اعصاب (نوروپاتی)، چشم‌ها (رتینوپاتی)، کلیه‌ها (نفروپاتی) و غیره آسیب برساند. داروهای مختلفی برای مدیریت این […]

  • […] طولانی‌مدت (مانند آسیب‌های چشمی (رتینوپاتی)، کلیوی (نفروپاتی) و عصبی (نوروپاتی) و زخم پای دیابتی) پیشگیری […]

  • […] کنترل خوب HbA1c به کاهش خطر عوارض دیابت مانند آسیب کلیه (نفروپاتی)، چشم (رتینوپاتی)، اعصاب (نوروپاتی)، زخم پای دیابتی و […]

  • […] همچنان در معرض پيشرفت آسيب‌های ساختاری کليوی یا همان نفروپاتی قرار دارند. مکانيسم‌های التهابی، فشارهای هورمونی و […]

  • […] کيفيت زندگی بيماران، کاهش عوارض بلندمدت ديابت (مانند نفروپاتی، نوروپاتی، رتینوپاتی، زخم پای دیابتی و غیره) و […]

  • […] نقش اسپیرونولاکتون در مدیریت عوارض مزمن دیابت (از جمله نفروپاتی، نوروپاتی، رتینوپاتی، زخم پای دیابتی و غیره) معطوف شده […]

  • […] می‌تواند در کنترل برخی عوارض دیابت نوع ۲، به‌ویژه نفروپاتی دیابتی (آسیب کلیوی ناشی از دیابت)، نقش موثری داشته […]

  • […] (نوروپاتی)، رگ‌ها و ارگان‌های بدن، به‌ویژه کلیه‌ها (نفروپاتی) و چشم (رتینوپاتی)، آسیب به پاها (معروف به زخم پای […]

  • […] قند خون و جلوگیری از عوارض دیابت (از جمله نوروپاتی، نفروپاتی، رتینوپاتی، زخم پای دیابتی و غیره)، رعایت رژیم غذایی […]

  • […] و همواره با خطر بروز عوارض مزمن دیابت در درازمدت (مانند نفروپاتی (آسیب به کلیه‌ها)، رتینوپاتی (آسیب به شبکیه چشم)، […]

  • […] مدت به عروق خونی کلیه‌ها آسیب می‌رساند (معروف به نفروپاتی دیابتی). این عروق مسئول فیلتر کردن خون هستند و آسیب به […]

  • […] انداختن یا جلوگیری از بروز عوارض مزمن دیابت (از جمله نفروپاتی (آسیب به کلیه‌ها)، رتینوپاتی (آسیب به چشم‌ها)، […]

  • […] مانند نوروپاتی (آسیب عصبی)، رتینوپاتی (آسیب شبکیه)، و نفروپاتی (آسیب کلیه) نقش داشته باشد. این اثرات احتمالا به دلیل […]

  • […] به مرور زمان به عوارض دیابت (از جمله آسیب به کلیه‌ها (نفروپاتی)، آسیب به سیستم عصبی بدن (نوروپاتی)، آسیب به چشم‌ها […]

  • […] متعددی در بخش عمده بدن شود، از جمله آسیب به کلیه‌ها (نفروپاتی)، آسیب به چشم‌ها (رتینوپاتی)، آسیب به سیستم عصبی […]

  • […] کند و به عوارض بلندمدت دیابت (مانند مشکلات کلیوی (نفروپاتی)، چشمی (رتینوپاتی) و عصبی(نوروپاتی)) دامن […]

  • […] آسیب‌های جدی به اندام‌های حیاتی مانند قلب، کلیه‌ها (نفروپاتی)، چشم‌ها (رتینوپاتی) و اعصاب (نوروپاتی) وارد کند. با […]

  • […] (نوروپاتی)، رگ‌های خونی، چشم‌ها (رتینوپاتی)، کلیه‌ها (نفروپاتی) و سایر ارگان‌های حیاتی بدن جلوگیری کند. پیگیری منظم […]

  • […] کلیه (نفروپاتی) یا بیماری کبد (چراکه ممکن است خطر هیپوگلیسمی را افزایش […]

  • […] مختلفی از نفروپاتی وجود دارد، اما شایع‌ترین نوع آن «نفروپاتی دیابتی» است. نفروپاتی دیابتی یک عارضه جدی دیابت است که در اثر […]

  • […] دارای عوارض گوناگونی است که مهم‌ترین آنها عبارتند از نفروپاتی (آسیب به کلیه‌ها)، نوروپاتی (آسیب به سیستم عصبی بدن)، […]

  • […] بالا نیز می‌تواند عوارض گوناگونی داشته باشد، از جمله نفروپاتی (آسیب به کلیه‌ها)، نوروپاتی (آسیب به سیستم عصبی بدن)، […]

  • […] با نفروپاتی و انواع مخلتف آن می‌توانید به مقاله «نفروپاتی دیابتی: علائم، علل و درمان‌ها» مراجعه […]

  • […] شامل میکروواسکولار (رتینوپاتی (آسیب به شبکیه چشم)، نفروپاتی (آسیب به کلیه‌ها)، نوروپاتی (آسیب به سیستم اعصاب بدن)) و […]

  • […] دیابت، آسیب‌های کلیوی ناشی از قند خون بالاست (معروف به نفروپاتی)؛ آسیبی خاموش و تدریجی که اگر کنترل نشود، می‌تواند به […]

  • […] به‌صورت ذاتی در معرض خطر بالای ابتلا به فشار خون بالا، نفروپاتی (آسیب کلیوی) و بیماری‌های عروق کرونر قرار دارند.در […]

  • […] خطر عوارض طولانی‌مدت دیابت مانند آسیب به کلیه‌ها (نفروپاتی)، چشم‌ها (رتینوپاتی)، اعصاب (نوروپاتی)، زخم پای دیابتی […]

  • […] متوجه خطر می‌شوند که عوارضی مانند نوروپاتی دیابتی، نفروپاتی، آسیب به شبکیه چشم (رتینوپاتی)، زخم پای دیابتی یا […]

  • دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *