شکربان در مجموعه مقالات مشاهیر دارای تشخیص دیابت به معرفی زنان و مردانی پرداخته است که علیرغم داشتن تشخیص دیابت توانستهاند به موفقیتهای قابل توجهی در عرصههای مختلف سیاسی، هنری و ورزشی دست پیدا کنند. هدف از تدوین این مجموعه مقالات این است که با مثالهای عملی نشان داده شود که دیابت به هیچوجه موجب محدودیت نمیشود.
در این نوشتار به معرفی لری کینگ (Larry King) مجری مطرح رادیو و تلوزیون در ایالات متحده که در زمینه بازیگری و کمدی نیز به موفقیتهای قابل توجهی دست یافته پرداخته شده است.
لری کینگ «هرکاری که برای سلامتی مضر بود انجام میدادم. سه پاکت سیگار در روز میکشیدم و هیچگاه فکر نمیکردم که دچار بیماری قلبی و دیابت شوم»
لری می متولد 28 آبان 1312 است و از سالهای دهه 1950 مجری رادیو و تلویزیون میباشد. علیرغم تجربه سکته قلبی در 53 سالگی، ابتلا به سرطان پروستات و ابتلا به دیابت در سن 82 سالگی همچنان مشغول اجرای برنامههای زنده تلوزیونی (بهویژه در شبکه CNN) و رادیویی میباشد. او در طول دوره کاری خود با 000 60 نفر مصاحبه رادیویی یا تلویزیونی داشته است. لری کینگ در 31 شهریور 1389 با رئیس جمهور وقت ایران محمود احمدی نژاد یک مصاحبه تلویزیونی انجام داد که توجهات زیادی را به خود جلب نمود.
تشخیص دیابت
لری در سال 1995 از تشخیص دیابت نوع دو خود آگاه شد، او در حالی از ابتلای خویش به دیابت آگاه شد که وقتی در سن 53 سالگی بهعلت سکته قلبی عمل قلب انجام داد به او گفته شده بود که بهعلت بیماری قلبی میبایست احتیاط بیشتری در مورد سبک زندگی خود داشته باشد. تجربه سکته قلبی آن قدر در زندگی او دگرگونی ایجاد کرد که اقدام به تاسیس بنیان لری برای بیماریهای قلبی کرد و دو کتاب نیز در زمینه زندگی با بیماریهای قلبیعروقی نگارش کرده است:
- King, You’re having a heart attack: how a heart attack and bypass surgery changed my life;
- Taking on Heart Disease: Famous Personalities Recall How They Triumphed over the Nation’s #1 Killer and How You Can, Too.
پس از آگاهی از دیابت خود در سن 62 سالگی فورا اقدام به انجام تغییرات شدید در زندگی خود نمود. در این زمینه نقل کرده است که:
«بلافاصله مصرف سیگار را ترک کردم و دیگر هیچگاه نکشیدم. رژیم غذایی خود را به سمت سبزیجات و میوهجات بردم. و وزنم را به میزان قابل توجهی کاهش دادم».
او تلاش میکند تا حداقل روزی 30 دقیقه تحرک فیزیکی داشته باشد (بهویژه رقص) و برای کنترل دیابت خود گلوکوفاژ و جانوویا (یا همان سیتاگلیپتین) مصرف میکند. لری در سن 82 سالگی همچنان به فعالیت کاری خود ادامه میدهد و علیرغم ابتلا به بیماری قلبی و دیابت موفق به کسب جوایز متعددی در حیطههای کاری خود شده است.
عوارض ثانویه دیابت
عوارض ثانویه دیابت به دو دسته حاد و مزمن تقسیم میشوند. عوارض حاد عبارتند از افت یا افزایش شدید قندخون؛ کتواسیدوز یا DKA؛ هیپراسمولار غیر کتونیک یا کمای هیپراسمولار. عوارض مزمن دیابت به دو دسته عوارض عروقی و عوارض غیرعروقی تقسیم میشود. عوارض عروقی نیز خود به دو دسته درگیری عروق کوچک و درگیری عروق بزرگ تقسیم میشود. عوارض غیرعروقی شامل مشکلاتی مانند گاستروپارزی (فلجمعده)، اختلال در عملکرد جنسی، نوروپاتی (یا آسیب به سیستم عصبی) و نفروپاتی (یا آسیب به کلیهها) و تغییرات پوستی میشود. باید توجه داشت که خطر بروز عوارض دیابت با افزایش مدت زمان هیپرگلیسمی (بالابودن قندخون) افزایش مییابد.
نکاتی در مورد دیابت
علت بیماری قند چیست؟
در بدن انسان مکانیسمهای بسیار پیچیدهای برای کنترل قندخون در محدود ۷۰ تا ۱۴۰ میلیگرم در دسیلیتر وجود دارد. به اینصورت که اگر فرد در وضعیت گرسنگی طولانی (ناشتا) قرار داشته باشد قندخون بهصورت طبیعی نباید از ۷۰ کمتر شود و حتی پس از مصرف وعدههای غذایی سنگین نیز نباید از ۱۴۰ بیشتر شود. از سوی دیگر، وعدههای غذایی نیز در ساعات مختلف شبانهروز تقسیم شدهاند. بنابراین بدن باید سازوکاری برای توزیع انرژی و مدیریت قندخون و جلوگیری از نوسانات شدید آن در ساعات مختلف وجود داشته باشد. اولین گام برای مدیریت نوسانات شدید قندخون معده است (که با تجزیه مدیریت شده و ارسال بخشبخش مواد غذایی مصرفی به روده سبب میشود تا انرژی بهصورت دائم در دسترس بدن باشد). اهمیت معده به حدی بالاست که اگر از سیستم گوارش خارج شود انسان باید برای مدیریت قندخون خود هر ۱۰ دقیقه یکبار آن هم بهصورت بسیار جزئی و مایع مواد غذایی مصرف کند. گام بعدی مدیریت انرژی در بدن کبد است (که بیش از دو-سوم آنچه که در هر وعده غذایی مصرف میشود را به صورت گلیکوژن ذخیره میکند). بنابراین فقط یکسوم مواد غذایی مصرفی در هر وعده وارد جریان خون میشود و در فاصلههای زمانی میان مصرف وعدههای غذایی به تدریج دو-سوم ذخیره شده وارد جریان خون میگردد. کلیدیترین بخش ذخیره و آزادسازی انرژی مواد غذایی مصرفی به جریان خون یک زنجیره پروتئینی به نام «انسولین» است. انسولین توسط سلولهای بتای جزایر لانگرهانس پانکراس تولید و ترشح میشود و در جریان خون همیشه سطحی پایه از آن وجود دارد. وجود انسولین از آن جهت اهمیت دارد که کلید ورود گلوکز به داخل سلول است.
دیابت وضعیتی است که در آن به علت مختل شدن مکانیسمهای بالا، قندخون به میزان زیادی افزایش مییابد. دیابت شامل دو نوع اصلی دیابت نوع یک (یا دیابت وابسته به انسولین) و نوع دو (عمدتا غیروابسته به انسولین) میشود. البته شامل انواع دیگری نیز میشود که شیوع آنها نادر است. بر اساس آخرین آمار موجود حدود ۹۰% افراد دارای تشخیص دیابت، دارای دیابت نوع دو هستند. سایر انواع دیابت عبارتند از: دیابت بارداری، دیابت نوع ۱.۵ یا دیابت خودایمن مخفی بالغین (LADA) و دیابت نوع سه. بسته به نوع دیابت علت بروز و پیدایش آن نیز متفاوت است. به عنوان مثال، در مورد دیابت نوع یک (هرچند که علت دقیق بروز آن مشخص نیست) وجود بیماری خود ایمنی و ناتوانی بدن در تولید و ترشح انسولین کافی علت اصلی پیدایش بیماری است. در مقابل، دیابت نوع دو به علت سبک زندگی و همچنین سابقه ژنتیکی فرد ایجاد میشود و در آن یا انسولین تولیدی کافی نیست یا اینکه بدن نسبت به انسولین مقاومت پیدا کرده است. برای آشنایی بیشتر با انواع مختلف انسولین و نقش آنها در پیدایش دیابت میتوانید به نوشتار «همه چیز در مورد کنترل قند خون و انسولین چیست به زبان ساده» مراجعه کنید. هرچند که علت بروز انواع مختلف دیابت متفاوت است ولی انتخابهای مرتبط با سبک زندگی (همچون رژیم غذایی مناسب و ورزش) نقش بسیار مهمی در کنترل موفق قند خون افراد دیابتی دارد. اهمیت داشتن رژیم غذایی مناسب در کنترل قند خون چنان بالاست که بر اساس شواهد علمی موجود رژیم غذایی مناسب میتواند نقش مهمی در کنترل سطح قند خون و جلوگیری از عوارض ناشی از دیابت ایفا کند.
تفاوتهای کلیدی بین دیابت نوع یک و نوع دو
تعریف و ویژگیهای دیابت نوع یک
دیابت نوع 1 یک بیماری خودایمنی است که در آن سیستم ایمنی بدن به سلولهای بتا در پانکراس حمله میکند و باعث میشود تولید انسولین در بدن به طور کامل متوقف شود. این نوع دیابت معمولاً در کودکی یا نوجوانی تشخیص داده میشود، اما میتواند در هر سنی نیز ظاهر شود. بیماران مبتلا به دیابت نوع یک نیاز به تزریق روزانه انسولین دارند و باید قند خون خود را به دقت کنترل کنند تا از عوارض جانبی جدی جلوگیری کنند.
تعریف و ویژگیهای دیابت نوع دو
دیابت نوع دو شایعترین نوع دیابت است و معمولاً در بزرگسالی بروز میکند، هرچند که در حال حاضر به دلیل افزایش چاقی و سبک زندگی کمتحرک، در سنین پایینتر نیز مشاهده میشود. در این نوع دیابت، بدن یا به اندازه کافی انسولین تولید نمیکند یا سلولها به درستی به انسولین پاسخ نمیدهند، وضعیتی که به نام مقاومت به انسولین شناخته میشود. برخلاف دیابت نوع یک، مدیریت دیابت نوع دو اغلب شامل تغییرات در رژیم غذایی و فعالیت بدنی، و در برخی موارد، استفاده از داروها است.