قرص امپاگلیفلوزین برای چیست؟ | عوارض، دوز ۱۰ و ۲۵، لاغری و قلب
- Shekarban
- داروهای دیابتی, دیابت نوع دو
امپاگلیفلوزین یکی از داروهای پرکاربرد در درمان دیابت نوع ۲ است که علاوهبر کنترل مؤثر قند خون، به دلیل مکانیسم خاص خود در دفع قند از طریق کلیهها، به کاهش وزن خفیف نیز کمک میکند. این دارو که با نامهای تجاری مختلفی مانند Jardiance نیز شناخته میشود، بهویژه در آن دسته از افراد دارای تشخیص دیابت که مبتلا به نارسایی قلبی یا بیماریهای قلبی و عروقی هستند اهمیت بالایی دارد؛ چرا که مطالعات نشان دادهاند که امپاگلیفلوزین میتواند خطر بستری و مرگومیر قلبی را کاهش دهد.
عملکرد امپاگلیفلوزین به اینصورت است که با مهار ناقل SGLT2 در کلیهها، مانع بازجذب قند میشود و باعث دفع گلوکز اضافی از طریق ادرار میگردد. همین مکانیسم، علت اصلی برخی عوارض احتمالی این دارو شامل تکرر ادرار، کمآبی بدن یا افزایش ریسک عفونتهای ادراری و تناسلی میشود؛ مسائلی که آگاهی از آنها برای مصرف ایمن دارو ضروری است. به همین دلیل، دانستن اینکه امپاگلیفلوزین برای چه کسانی مناسب است و چه افرادی میبایست با احتیاط مصرف کنند یا اصلا از آن استفاده نکنند اهمیت زیادی دارد.
در این نوشتار از مجله شکربان به بررسی این موضوع پرداخته شده است که قرص امپاگلیفلوزین برای چیست، دوزهای رایج آن مانند ۱۰ و ۲۵ میلی گرم چه تفاوتی دارند، آیا واقعا باعث لاغری میشود یا نه، بهترین زمان مصرف آن چه موقع است و چه تداخلها و هشدارهایی پیش از مصرف باید جدی گرفته شوند. اگر بهدنبال یک راهنمای دقیق، علمی و در عین حال قابلفهم درباره امپاگلیفلوزین هستید، ادامه این صفحه پاسخ تمام سؤالات مهم شما را خواهد داد.
دستهبندی دارویی
- دسته دارویی مهارکننده SGLT2 مهارکننده کانال سدیم-گلوکز همانتقال نوع 2؛
- نام تجاری رایج جاردیانس (Jardiance).
قرص امپاگلیفلوزین برای چیست؟
قرص امپاگلیفلوزین دارویی است که در درجه اول برای درمان دیابت نوع ۲ استفاده میشود و هدف اصلی آن کمک به کاهش و کنترل قند خون است. این دارو با مهار بازجذب قند در کلیهها عمل میکند؛ به این معنا که باعث میشود بخشی از قند اضافی خون از طریق ادرار دفع شود و همین مکانیسم بدون وابستگی به انسولین، قند خون را پایین میآورد.
فراتر از کنترل قند، امپاگلیفلوزین بهدلیل اثرات مفیدش بر قلب جایگاه ویژهای پیدا کرده است. مصرف این دارو ثابت کرده است که خطر بستری و مرگومیر ناشی از نارسایی قلبی را کاهش میدهد و به همین دلیل در افراد دارای تشخیص دیابتی که سابقه بیماری قلبی دارند یا در معرض نارسایی قلبی هستند، بسیار ارزشمند است. همچنین امپاگلیفلوزین با کاهش ملایم حجم مایعات بدن و فشار خون، بار کاری قلب را کمتر میکند.
علاوهبر این، امپاگلیفلوزین میتواند باعث کاهش وزن خفیف شود، زیرا با دفع گلوکز از کلیهها مقدار کالری دفعشده افزایش مییابد. به همین دلیل برخی افراد آن را بهعنوان دارویی کمکی در کنار رژیم غذایی و فعالیت بدنی تجربه میکنند، هرچند داروی اصلی لاغری محسوب نمیشود. بهبود مقاومت به انسولین و کمک به کاهش چربی احشایی از دیگر اثرات متابولیک این داروست که میتواند به بهبود وضعیت کبد چرب در بیماران دیابتی کمک کند.
در مجموع، قرص امپاگلیفلوزین برای کنترل قند خون در دیابت نوع ۲، کاهش خطر عوارض قلبی، کمک به کنترل نارسایی قلبی و ایجاد کاهش وزن خفیف تجویز میشود. مصرف آن باید تحت نظر پزشک انجام شود، زیرا در برخی افراد ممکن است باعث عوارضی مانند کمآبی بدن یا عفونتهای ادراری و تناسلی شود.
مکانیسم اثر امپاگلیفلوزین
امپاگلیفلوزین با مهار پروتئین SGLT2 در کلیهها عمل میکند. SGLT2 مسئول بازجذب بیشتر گلوکز فیلتر شده از خون در کلیهها است. با مهار این پروتئین، امپاگلیفلوزین باعث میشود گلوکز بیشتری از طریق ادرار دفع شود و در نتیجه سطح قند خون کاهش یابد. این مکانیسم اثر مستقل از انسولین است، به این معنی که حتی در افراد با مقاومت به انسولین نیز موثر است.
نحوه مصرف و دوز امپاگلیفلوزین
دوز معمول
- دوز اولیه توصیه شده 10 میلیگرم یک بار در روز، صبحها، همراه یا بدون غذا؛
- در صورت نیاز به کنترل قند خون بیشتر، دوز میتواند به 25 میلیگرم یک بار در روز افزایش یابد؛
- برای کاهش خطر قلبی عروقی و درمان نارسایی قلبی و بیماری مزمن کلیوی، دوز معمول 10 میلیگرم یک بار در روز است.
نکات مهم
- قرص امپاگلیفلوزین میبایست بهصورت کامل بلعیده شده و نباید خرد یا جویده شود؛
- مصرف دارو بهصورت منظم و در زمان مشخصی از روز برای اثربخشی بهتر توصیه میشود؛
- در صورت فراموشی یک دوز، به محض یادآوری آن را مصرف کنید، مگر اینکه نزدیک به زمان دوز بعدی باشد. در اینصورت، دوز فراموش شده را نادیده بگیرید و دوز بعدی را طبق برنامه مصرف کنید. هرگز دوز دارو را دو برابر نکنید.
عوارض جانبی امپاگلیفلوزین
عوارض جانبی رایج امپاگلیفلوزین عبارتند از:
- عفونتهای دستگاه ادراری به دلیل افزایش دفع گلوکز از طریق ادرار، خطر عفونتهای دستگاه ادراری افزایش مییابد؛
- عفونتهای قارچی واژن و آلت تناسلی به دلیل افزایش قند در ادرار، احتمال رشد قارچها در ناحیه تناسلی بیشتر میشود؛
- افزایش ادرار به دلیل مکانیسم اثر دارو که باعث دفع گلوکز و آب بیشتر از طریق ادرار میشود؛
- کمآبی بدن (دهیدراتاسیون) به دلیل افزایش ادرار، خطر کمآبی بدن به خصوص در افراد مسن یا کسانی که داروهای مدر (ادرارآور) مصرف میکنند، وجود دارد؛
- کاهش فشار خون به دلیل دفع آب و سدیم، ممکن است فشار خون کمی کاهش یابد، بهویژه در ابتدای درمان؛
- کتواسیدوز دیابتی (DKA) هرچند نادر است، اما یک عارضه جدی است که میتواند در افراد دارای تشخیص دیابت نوع 2 که امپاگلیفلوزین مصرف میکنند رخ دهد. DKA یک وضعیت اورژانسی پزشکی است و نیاز به درمان فوری دارد. علائم DKA شامل تهوع، استفراغ، درد شکم، خستگی شدید، تنفس سریع و بوی میوه از دهان میشود.
موارد منع مصرف امپاگلیفلوزین
امپاگلیفلوزین در موارد زیر منع مصرف دارد:
- حساسیت به امپاگلیفلوزین یا هر یک از اجزای فرمولاسیون؛
- دیابت نوع 1؛
- کتواسیدوز دیابتی (DKA)؛
- بیماری شدید کلیوی (eGFR < 30 mL/min/1.73 m²) یا در بیماران تحت دیالیز.
تداخلات دارویی امپاگلیفلوزین
امپاگلیفلوزین ممکن است با داروهای زیر تداخل داشته باشد:
- انسولین و سایر داروهای کاهنده قند خون (مانند سولفونیل اورهها) مصرف همزمان با امپاگلیفلوزین میتواند خطر افت قند خون (هیپوگلیسمی) را افزایش دهد. ممکن است نیاز به تنظیم دوز داروهای دیگر باشد؛
- داروهای ادرارآور مصرف همزمان میتواند خطر کمآبی بدن (دهیدراسیون) و کاهش فشار خون را افزایش دهد؛
- لیتیوم امپاگلیفلوزین میتواند سطح لیتیوم در خون را کاهش دهد و اثربخشی آن را کم کند. پایش سطح لیتیوم در صورت مصرف همزمان توصیه میشود.
مزایای امپاگلیفلوزین
امپاگلیفلوزین دارای مزایای متعددی است:
- کاهش قند خون موثر به خوبی قند خون را کنترل میکند و HbA1c (قند سه ماهه) را کاهش میدهد. برای اطلاعات بیشتر در مورد روشهای مختلف سنجش قند خون میتوانید به مقاله «آزمایش قند خون و کنترل دیابت» مراجعه کنید؛
- کاهش وزن به دلیل دفع گلوکز از طریق ادرار میتواند منجر به کاهش وزن خفیف تا متوسط شود؛
- کاهش فشار خون امپاگلیفلوزین اثرات خفیف کاهنده فشار خون دارد؛
- محافظت از قلب و کلیه مطالعات نشان دادهاند که امپاگلیفلوزین خطر بیماریهای قلبی عروقی، نارسایی قلبی و پیشرفت بیماری کلیوی را در افراد دارای تشخیص دیابت نوع 2 کاهش میدهد. این مزایا آن را به یک انتخاب بسیار ارزشمند برای افراد دیابتی با ریسک بالای قلبی عروقی یا بیماری کلیوی تبدیل کرده است؛
- عدم نیاز به تنظیم دوز در نارسایی کلیوی خفیف تا متوسط برخلاف بسیاری از داروهای دیابت، در نارسایی کلیوی خفیف تا متوسط نیازی به تنظیم دوز ندارد (البته در نارسایی شدید کلیوی منع مصرف دارد)؛
- مکانیسم اثر مستقل از انسولین برای بیماران با مقاومت به انسولین موثر است.
مقایسه با سایر داروهای دیابت
در مقایسه با سایر داروهای دیابت، امپاگلیفلوزین ویژگیهای منحصر به فردی دارد:
- مهارکنندههای SGLT2 در مقابل سایر دستهها در مقایسه با داروهایی مانند متفورمین، سولفونیل اورهها، و مهارکنندههای DPP-4، مهارکنندههای SGLT2 مانند امپاگلیفلوزین مکانیسم اثر متفاوتی دارند و از طریق کلیهها عمل میکنند؛
- مزایای قلبی و کلیوی امپاگلیفلوزین و سایر مهارکنندههای SGLT2 مانند داپاگلیفلوزین و کاناگلیفلوزین، در مطالعات بالینی نشان دادهاند که مزایای محافظتی قلبی و کلیوی دارند که در بسیاری از دستههای دیگر داروهای دیابت دیده نمیشود؛
- ریسک کمتر هیپوگلیسمی (افت شدید قند خون) در مقایسه با سولفونیل اورهها و انسولین، خطر افت قند خون با امپاگلیفلوزین کمتر است، بهویژه زمانی که به عنوان تکدرمانی استفاده شود؛
- عوارض جانبی متفاوت عوارض جانبی اصلی مهارکنندههای SGLT2 بیشتر مربوط به عفونتهای دستگاه ادراری و تناسلی است، در حالی که داروهای دیگر ممکن است عوارض جانبی متفاوتی مانند افزایش وزن (سولفونیل اورهها، پیوگلیتازون) یا مشکلات گوارشی (متفورمین) داشته باشند.
زمان مصرف قرص امپاگلیفلوزین
بهترین زمان مصرف قرص امپاگلیفلوزین معمولا صبحها است. این دارو روزی یکبار مصرف میشود و ترجیحا باید در ابتدای روز خورده شود، چون باعث افزایش دفع قند و آب از طریق کلیهها میشود و مصرف آن در ساعات پایانی روز ممکن است تکرر ادرار شبانه ایجاد کند و خواب را مختل کند.
امپاگلیفلوزین را میتوان با غذا یا بدون غذا مصرف کرد، اما بسیاری از پزشکان توصیه میکنند همراه صبحانه مصرف شود تا تحمل دارو بهتر باشد و نظم مصرف روزانه حفظ شود. مهمتر از ساعت دقیق، این است که دارو هر روز در یک زمان ثابت استفاده شود تا اثر کنترل قند خون یکنواخت باقی بماند.
در صورتی که یک نوبت مصرف فراموش شد، اگر همان روز به یاد آمد میتوان آن را مصرف کرد، اما اگر زمان آن به روز بعد نزدیک شده باشد، نباید دوز دارو دو برابر شود. همچنین در دوران بیماری، کمآبی بدن یا روزهداری طولانی، مصرف امپاگلیفلوزین باید با احتیاط و تحت نظر پزشک انجام شود تا خطر افت فشار یا کمآبی افزایش پیدا نکند.
بهطور خلاصه، صبحها، روزی یکبار و ترجیحا همراه صبحانه بهترین و ایمنترین زمان مصرف امپاگلیفلوزین است.
قرص امپاگلیفلوزین 10 برای چیست؟
قرص امپاگلیفلوزین 10 میلیگرم (Empagliflozin 10 mg) برای موارد زیر استفاده میشود:
- کنترل قند خون در دیابت نوع 2
کاربرد اصلی امپاگلیفلوزین به عنوان داروی اصلی برای کمک به کنترل قند خون در بزرگسالان دارای تشخیص دیابت نوع 2 تجویز میشود. این دارو به تنهایی یا همراه با سایر داروهای دیابت (مانند متفورمین، سولفونیل اورهها، انسولین و غیره) استفاده میشود؛
نحوه عملکرد امپاگلیفلوزین از دسته داروهای مهارکنندههای SGLT2 است. این داروها با افزایش دفع قند از طریق ادرار، سطح قند خون را پایین میآورند. به طور دقیقتر، این دارو از بازجذب گلوکز در کلیهها جلوگیری میکند و باعث میشود گلوکز اضافی از بدن از طریق ادرار دفع شود.
- کاهش خطر بیماریهای قلبی-عروقی در دیابت نوع 2
مزیت مهم مطالعات نشان دادهاند که امپاگلیفلوزین علاوهبر کنترل قند خون میتواند خطر بروز مشکلات قلبی-عروقی جدی مانند حملات قلبی، سکته مغزی و مرگ ناشی از بیماریهای قلبی را در افراد دارای تشخیص دیابت نوع 2 که در معرض خطر این بیماریها هستند، کاهش دهد؛
بهویژه برای افراد با ریسک بالا این مزیت به ویژه برای افرادی که دیابت نوع 2 دارند و همزمان با بیماریهای قلبی عروقی یا عوامل خطر بیماریهای قلبی (مانند فشار خون بالا، کلسترول بالا و سابقه بیماری قلبی) مواجه هستند، اهمیت دارد.
- کاهش خطر پیشرفت بیماری کلیوی در دیابت نوع 2
محافظت از کلیهها امپاگلیفلوزین همچنین میتواند به محافظت از کلیهها در برابر آسیب در افراد دارای تشخیص دیابت نوع 2 کمک کند. این دارو میتواند سرعت پیشرفت بیماری مزمن کلیوی (نفروپاتی دیابتی) را کاهش دهد و خطر رسیدن به مراحل نهایی نارسایی کلیه را کم کند.
به طور خلاصه، قرص امپاگلیفلوزین 10 میلیگرم عمدتا برای
- کنترل قند خون در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع 2؛
- کاهش خطر مشکلات قلبی-عروقی در افراد دیابتی نوع 2 با ریسک بالا؛
- محافظت از کلیهها و کند کردن پیشرفت بیماری کلیوی در دیابت نوع 2.
مصرف امپاگلیفلوزین باید تحت نظر پزشک باشد. پزشک با توجه به وضعیت سلامتی شما، دوز مناسب را تعیین میکند و شما را در طول درمان راهنمایی خواهد کرد.
قرص امپاگلیفلوزین 10 برای لاغری
پاسخ به این سوال که آیا قرص امپاگلیفلوزین 10 میلیگرم برای لاغری استفاده میشود، این است که قرص امپاگلیفلوزین 10 میلیگرم به طور مستقیم برای لاغری تجویز نمیشود. در واقع، کاربرد اصلی و تایید شده امپاگلیفلوزین 10 میلیگرم موارد زیر است:
- کنترل قند خون در افراد دارای تشخیص دیابت نوع 2 این دارو به عنوان بخشی از درمان دیابت نوع 2 برای کمک به تنظیم قند خون استفاده میشود؛
- کاهش خطر بیماریهای قلبی-عروقی و کلیوی در افراد دیابتی نوع 2 مطالعات نشان دادهاند که امپاگلیفلوزین میتواند خطر مشکلات قلبی و کلیوی را در این افراد کاهش دهد.
اما در مورد لاغری
- اثر جانبی کاهش وزن یکی از اثرات جانبی امپاگلیفلوزین کاهش وزن است. این کاهش وزن به دلیل مکانیسم عمل دارو اتفاق میافتد. امپاگلیفلوزین با افزایش دفع گلوکز (قند) از طریق ادرار، باعث از دست دادن کالری از بدن میشود که میتواند منجر به کاهش وزن شود.
- کاهش وزن معمولاً متوسط و نه قابل توجه کاهش وزنی که با امپاگلیفلوزین رخ میدهد معمولا متوسط است و در همه افراد یکسان نیست. این دارو به عنوان یک داروی لاغری قوی یا سریعالاثر شناخته نمیشود.
- نباید به عنوان داروی لاغری اصلی استفاده شود امپاگلیفلوزین برای درمان دیابت و کاهش خطرات قلبی-کلیوی در افراد دیابتی تایید شده است. استفاده از آن صرفا به منظور لاغری و بدون داشتن دیابت، توصیه نمیشود و ممکن است مناسب نباشد.
خلاصه نکات
- امپاگلیفلوزین 10 میلیگرم داروی دیابت نوع 2 است و برای کنترل قند خون و کاهش خطرات قلبی-کلیوی در این بیماران استفاده میشود؛
- کاهش وزن یک اثر جانبی این دارو است، اما نباید به عنوان داروی اصلی لاغری در نظر گرفته شود؛
- اگر هدف شما لاغری است، روشهای سالمتری مانند تغذیه مناسب و ورزش منظم و در صورت نیاز مشورت با پزشک برای بررسی سایر روشهای دارویی یا غیردارویی لاغری گزینههای مناسبتری هستند.
قرص امپاگلیفلوزین ۲۵ برای چیست؟
قرص امپاگلیفلوزین 25 میلیگرم دارویی است که برای درمان دیابت نوع 2 استفاده میشود و از دسته داروهای مهارکننده SGLT2 است. این دارو علاوهبر کاهش قند خون، مزایای دیگری مانند کاهش خطر بیماریهای قلبی-عروقی و محافظت از کلیهها دارد.
کاربردهای اصلی قرص امپاگلیفلوزین 25 میلیگرم
- کنترل قند خون در دیابت نوع 2
امپاگلیفلوزین با مهار پروتئین انتقالدهنده SGLT2 در کلیهها، از بازجذب گلوکز جلوگیری میکند و باعث دفع قند اضافی از طریق ادرار میشود. این فرآیند کمک میکند تا سطح قند خون بیماران دیابتی کنترل شود.
2.کاهش خطر بیماریهای قلبی-عروقی
تحقیقات نشان دادهاند که امپاگلیفلوزین میتواند خطر سکته قلبی، سکته مغزی و حتی مرگ ناشی از بیماریهای قلبی را کاهش دهد. این مزیت به ویژه در افراد دارای تشخیص دیابت نوع 2 که بیماریهای قلبی دارند، بسیار اهمیت دارد.
- محافظت از کلیهها (نارسایی کلیوی)
این دارو میتواند پیشرفت بیماریهای کلیوی را در افراد دارای تشخیص دیابت را کاهش دهد و خطر نارسایی کلیه را کم کند.
دوز مصرفی و نحوه استفاده از امپاگلیفلوزین
- دوز رایج معمولا دوز 25 میلیگرم روزانه یک بار تجویز میشود، اما دوز دقیق باید توسط پزشک تعیین شود؛
- طریقه مصرف قرص امپاگلیفلوزین باید به صورت خوراکی و همراه یا بدون غذا مصرف شود.
قرص امپاگلیفلوزین و متفورمین
قرصهای امپاگلیفلوزین و متفورمین دو داروی رایج هستند که برای درمان دیابت نوع 2 استفاده میشوند، بهویژه زمانی که کنترل قند خون با یک دارو به تنهایی کافی نباشد. این دو دارو با مکانیسمهای متفاوتی کار میکنند و ترکیب آنها میتواند اثرات مفیدی در کنترل دیابت داشته باشد.
قرص امپاگلیفلوزین
- دستهبندی دارویی مهارکننده SGLT2 (Sodium-Glucose Co-transporter 2)
- مکانیسم اثر امپاگلیفلوزین با مهار پروتئین SGLT2 در کلیهها، باعث کاهش بازجذب گلوکز از کلیهها به خون میشود. در نتیجه، گلوکز اضافی از طریق ادرار دفع شده و سطح قند خون کاهش مییابد؛
- مزایا علاوهبر کاهش قند خون، امپاگلیفلوزین میتواند مزایای دیگری نیز داشته باشد، از جمله کاهش ریسک بیماریهای قلبی-عروقی و محافظت از کلیهها در افراد دارای تشخیص دیابت نوع 2.
قرص متفورمین
- دستهبندی دارویی بیگوانید
- مکانیسم اثر متفورمین به طور اصلی با کاهش تولید گلوکز توسط کبد و افزایش حساسیت بدن به انسولین عمل میکند. همچنین ممکن است جذب گلوکز از روده را کاهش دهد.
- مزایا متفورمین یک داروی قدیمی و موثر است که به خوبی توسط بدن تحمل میشود و معمولا به عنوان اولین خط درمان دیابت نوع 2 تجویز میشود. همچنین ممکن است به کاهش وزن کمک کند یا اثر خنثی بر وزن داشته باشد و خطر عوارض قلبی-عروقی را کاهش دهد.
برای آشنایی بیشتر با کاربردها و عوارض متفورمین میتوانید به مقاله «متفورمین: کاربردها، عوارض و غیره» مراجعه کنید.
ترکیب امپاگلیفلوزین و متفورمین
ترکیب امپاگلیفلوزین و متفورمین به دلایل زیر مفید است:
- مکانیسمهای اثر متفاوت این دو دارو از طریق مکانیسمهای مختلفی قند خون را کاهش میدهند. امپاگلیفلوزین دفع گلوکز از طریق ادرار را افزایش میدهد، در حالی که متفورمین تولید گلوکز توسط کبد را کاهش میدهد و حساسیت به انسولین را بهبود میبخشد. این مکانیسمهای مکمل میتوانند به کنترل بهتر قند خون کمک کنند.
- بهبود کنترل قند خون ترکیب این دو دارو میتواند سطح HbA1c (میانگین قند خون در طول 2-3 ماه گذشته) را به طور موثرتری کاهش دهد نسبت به زمانی که هر دارو به تنهایی استفاده شود.
- مزایای اضافی هر دو دارو مزایای خاص خود را دارند. ترکیب آنها میتواند به کاهش خطر بیماریهای قلبی-عروقی و کلیوی کمک کند که در افراد دارای تشخیص دیابت نوع 2 بسیار مهم است. همچنین، امپاگلیفلوزین میتواند به کاهش وزن کمک کند، که در مورد متفورمین نیز افزایش وزن گزارش شده است؛
- کاهش خطر عوارض جانبی در برخی موارد استفاده از دوزهای کمتر از هر دو دارو در ترکیب ممکن است به کاهش خطر عوارض جانبی مربوط به هر دارو به تنهایی کمک کند، در حالی که همچنان کنترل موثری بر قند خون ارائه میدهد.
موارد مصرف ترکیب امپاگلیفلوزین و متفورمین
- دیابت نوع 2 برای بزرگسالان دارای تشخیص دیابت نوع 2 که کنترل قند خون آنها با متفورمین به تنهایی کافی نیست، یا برای بیمارانی که نیاز به درمان ترکیبی از ابتدا دارند.
- بیماران با ریسک بالای بیماریهای قلبی-عروقی برای افراد دارای تشخیص دیابت نوع 2 که در معرض خطر بالای بیماریهای قلبی-عروقی هستند، ترکیب امپاگلیفلوزین و متفورمین میتواند به کاهش این خطرات کمک کند.
عوارض جانبی احتمالی
ترکیب امپاگلیفلوزین و متفورمین معمولا به خوبی توسط بدن تحمل میشود، اما برخی عوارض جانبی ممکن است رخ دهد:
عوارض مربوط به امپاگلیفلوزین
- عفونتهای دستگاه اداری (Urinary Tract Infection – UTI)؛
- عفونتهای قارچی در ناحیه تناسلی؛
- افزایش ادرار؛
- تشنگی؛
- کاهش فشار خون؛
- به ندرت، کتواسیدوز دیابتی یا DKA (بیشتر در شرایط خاص مانند بیماریهای شدید یا جراحی).
عوارض مربوط به متفورمین
- مشکلات گوارشی مانند تهوع، استفراغ، اسهال، درد شکم (معمولا در ابتدای درمان و با مصرف غذا کاهش مییابد)؛
- طعم فلزی در دهان؛
- به ندرت، اسیدوز لاکتیک (یک عارضه جدی اما نادر)؛
- هیپوگلیسمی (کاهش قند خون) خطر هیپوگلیسمی با این ترکیب به تنهایی معمولا کم است، مگر اینکه با داروهای دیگری که قند خون را کاهش میدهند (مانند انسولین یا سولفونیل اورهها) مصرف شود.
ترکیب قرصهای امپاگلیفلوزین و متفورمین یک روش موثر برای مدیریت دیابت نوع 2 است، به ویژه برای افرادی که نیاز به کنترل قند خون قویتر و مزایای اضافی مانند کاهش خطر بیماریهای قلبی-عروقی و کلیوی دارند. این ترکیب معمولا به خوبی تحمل میشود، اما مهم است که تحت نظر پزشک استفاده شود و به عوارض جانبی احتمالی توجه شود.
امپاگلیفلوزین یک داروی موثر و ارزشمند برای درمان دیابت نوع 2 است. مکانیسم اثر منحصر به فرد، مزایای قلبی و کلیوی، و خطر کمتر هیپوگلیسمی آن را به یک گزینه درمانی مناسب برای بسیاری از بیماران دیابتی تبدیل کرده است. با این حال، مانند هر داروی دیگری، امپاگلیفلوزین نیز دارای عوارض جانبی و موارد منع مصرف است که باید در نظر گرفته شوند. تصمیمگیری در مورد استفاده از امپاگلیفلوزین باید توسط پزشک و با توجه به شرایط خاص هر بیمار صورت گیرد.
اثر امپاگلیفلوزین بر قلب
امپاگلیفلوزین یکی از داروهای نوین و بسیار مهم در درمان دیابت نوع دو محسوب میشود که توجه ویژه پزشکان را بهدلیل اثرات محافظتی آن بر قلب جلب کرده است. برخلاف بسیاری از داروهای قدیمی دیابت که تنها بر کاهش قند خون تمرکز داشتند، امپاگلیفلوزین نشان داده است که میتواند بهطور مستقیم خطر عوارض قلبی را کاهش دهد و نقش موثری در بهبود طول عمر افراد دارای تشخیص دیابت ایفا کند. مطالعات بالینی بزرگ ثابت کردهاند بیمارانی که امپاگلیفلوزین مصرف میکنند، کمتر دچار بستری ناشی از نارسایی قلبی میشوند و احتمال مرگ به علت بیماریهای قلبی در آنها بهصورت معناداری کاهش مییابد.
اثر مثبت امپاگلیفلوزین بر قلب تا حد زیادی به مکانیسم عملکرد خاص این دارو باز میگردد. این دارو با افزایش دفع قند و سدیم از طریق کلیهها باعث کاهش حجم مایعات اضافی بدن میشود و از این طریق فشار وارد بر قلب کمتر میگردد. کاهش بار کاری قلب، بهویژه برای بیمارانی که دچار نارسایی قلبی هستند، اهمیت زیادی دارد، زیرا قلب آنها برای پمپ کردن خون با تلاش کمتری مواجه میشود. به همین دلیل امپاگلیفلوزین امروزه نه تنها برای افراد دارای تشخیص دیابت، بلکه برای برخی بیماران مبتلا به نارسایی قلبی حتی بدون دیابت نیز تجویز میشود.
از سوی دیگر امپاگلیفلوزین با ایجاد تغییرات مفید در متابولیسم انرژی قلب به بهبود عملکرد عضله قلب کمک میکند. این دارو سبب میشود قلب از منابع انرژی کارآمدتری استفاده کند و در نتیجه بازده عملکرد آن افزایش یابد. علاوهبر این، کاهش فشار خون خفیف و پایدار که با مصرف امپاگلیفلوزین ایجاد میشود، بدون افزایش ضربان قلب اتفاق میافتد و این موضوع برای بیماران قلبی یک مزیت مهم بهشمار میرود. مجموعه این اثرات باعث میشود روند پیشرفت آسیبهای قلبی کندتر شود و کیفیت زندگی بیماران بهبود یابد.
در مجموع، امپاگلیفلوزین را میتوان یکی از معدود داروهای دیابت دانست که به طور همزمان هم قند خون را کنترل میکند و هم نقش محافظتی اثباتشدهای بر قلب دارد. به همین دلیل، این دارو در افراد دارای تشخیص دیابت که سابقه نارسایی قلبی، سکته قلبی یا بیماریهای عروق کرونری دارند، یک گزینه درمانی ارزشمند و علمی محسوب میشود و جایگاه ویژهای در راهنمای درمانی دیابت و بیماریهای قلبی پیدا کرده است.
امپاگلیفلوزین و کبد چرب
امپاگلیفلوزین میتواند نقش کمک درمانی مفید در بهبود کبد چرب، بهویژه در افرادی که همزمان دیابت نوع ۲ یا اضافهوزن دارند، ایفا کند. هرچند این دارو بهطور اختصاصی برای درمان کبد چرب تجویز نمیشود، اما شواهد علمی نشان میدهد اثرات متابولیک آن به کاهش چربی کبد کمک میکند.
امپاگلیفلوزین با افزایش دفع گلوکز از طریق کلیهها باعث کاهش قند خون و کاهش کالری دریافتی خالص بدن میشود. این مکانیسم در طول زمان منجر به کاهش وزن ملایم و کاهش چربی احشایی میگردد؛ دو عاملی که نقش کلیدی در ایجاد و تشدید کبد چرب غیرالکلی دارند. با کمتر شدن چربی احشایی، ورود اسیدهای چرب به کبد کاهش مییابد و تجمع چربی در سلولهای کبدی کمتر میشود.
مطالعات نشان دادهاند مصرف امپاگلیفلوزین میتواند باعث کاهش آنزیمهای کبدی مانند ALT و AST شود که این موضوع نشانهای از کاهش التهاب و بهبود وضعیت سلولهای کبدی است. همچنین این دارو حساسیت به انسولین را بهبود میدهد و با کاهش مقاومت انسولینی، یکی از مهمترین ریشههای کبد چرب را هدف قرار میدهد. بهبود حساسیت انسولین باعث میشود تولید چربی در کبد کمتر شود و روند پیشرفت کبد چرب کندتر گردد.
از نظر تئوریک و بالینی، امپاگلیفلوزین با کاهش استرس اکسیداتیو و التهاب سیستمیک نیز میتواند به محافظت از بافت کبد کمک کند. این اثرات بهویژه در مراحل اولیه تا متوسط کبد چرب غیرالکلی اهمیت دارند و ممکن است از پیشرفت بیماری به سمت التهاب شدید یا فیبروز جلوگیری کنند. بااین وجود، در موارد کبد چرب پیشرفته یا سیروز، اثر درمانی قطعی از این دارو انتظار نمیرود و همچنان اصلاح سبک زندگی نقش اصلی را دارد.
در مجموع، امپاگلیفلوزین برای افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ همراه با کبد چرب میتواند یک انتخاب هوشمندانه باشد که هم به کنترل قند خون کمک میکند و هم بهصورت غیرمستقیم باعث بهبود شاخصهای کبدی میشود. با این حال، مصرف آن باید تحت نظر پزشک انجام شود و جایگزین رژیم غذایی مناسب، کاهش وزن و فعالیت بدنی منظم در درمان کبد چرب نخواهد بود.
برای آشنایی بیشتر با قرصهای کاهنده قند خون میتوانید به مقاله «داروهای خوراکی کاهش دهنده قند خون (قرص قند)» مراجعه کنید.
آخرین بروزرسانی 1404/10/10
منابع:
https://medlineplus.gov/druginfo/meds/a614043.html#:~:text=Empagliflozin%20is%20used%20to%3A,who%20have%20type%202%20diabetes.
https://www.mayoclinic.org/drugs-supplements/empagliflozin-oral-route/description/drg-20113010
https://go.drugbank.com/drugs/DB09038
5 نظر
[…] SGLT2 (امپاگلیفلوزین و داپا […]
[…] دیابت نوع 2 در دسترس هستند، از جمله داپاگلیفلوزین، امپاگلیفلوزین، لیناگلیپتین و سیتاگلیپتین. برای آشنایی بیشتر با […]
[…] وانس حاوی ترکیباتی از امپاگلیفلوزین و لیناگلیپتین است. امپاگلیفلوزین و لیناگلیپتین […]
[…] وانس حاوی ترکیباتی از امپاگلیفلوزین و لیناگلیپتین است. امپاگلیفلوزین و لیناگلیپتین […]
[…] SGLT2 (مانند امپاگلیفلوزین) این داروها با دفع گلوکز اضافی از طریق ادرار، نه تنها […]